İzinden geç dönmenin cezası var mı?

4857 Sayılı İş Kanununa göre işçilerin bir yıl içindeki yorgunluklarını atmaları ve moral-motivasyonlarını sağlayabilmeleri için yıllık izin kullandırılmaktadır. İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi hizmet süresi, işçinin kıdemi ve yaşına göre belirlenmektedir. Buna göre;

a) Bir yıl­dan beş yıla ka­dar (beş yıl da­hil) olan­la­ra on­dört gün­den,

b) Beş yıl­dan faz­la on­beş yıl­dan az olan­la­ra yir­mi gün­den,

c) On­beş yıl (da­hil) ve daha faz­la olan­la­ra yir­mi­al­tı gün­den az ola­ma­ya­cak­tır.

Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.

An­cak on­se­kiz ve daha kü­çük yaş­ta­ki iş­çi­ler­le elli ve daha yu­ka­rı yaş­ta­ki iş­çi­le­re ve­ri­lecek yıl­lık üc­ret­li izin sü­re­si yir­mi gün­den az ola­maz. Yıl­lık izin sü­re­le­ri iş söz­leş­me­le­ri ve top­lu iş söz­leş­me­le­ri ile ar­tı­rı­la­bi­lir.

Asıl işveren, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla, alt işveren ise tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene vermekle yükümlüdür.

Alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır.

Yıl­lık üc­ret­li izin iş­ve­ren ta­ra­fın­dan bö­lü­ne­mez. Öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.

İşve­ren ta­ra­fın­dan yıl için­de ve­ril­miş bu­lu­nan di­ğer üc­ret­li ve üc­ret­siz izin­ler veya din­len­me ve has­ta­lık izin­le­ri yıl­lık izne mah­sup edi­le­mez. Yıl­lık üc­ret­li izin gün­le­ri­nin he­sa­bın­da izin sü­re­si­ne rast­la­yan ulu­sal bay­ram, haf­ta ta­ti­li ve ge­nel ta­til gün­le­ri izin sü­re­sin­den sa­yıl­maz.

YIL­LIK ÜC­RET­Lİ İZİN­DEN GEÇ DÖ­NEN İŞ­Çİ

Yıl­lık üc­ret­li izin­den geç dö­nen iş­çi­le­rin, ka­bul edi­le­bi­lir bir ma­ze­re­ti ol­ma­ma­sı veya bunu bel­ge­le­ye­me­me­si ha­lin­de de­vam­sız sa­yı­la­rak ge­rek­li ka­nu­ni iş­lem ya­pı­la­bi­lir. İşçi­nin de­vam­sız­lık ha­li­nin bir iş günü ol­ma­sı ha­lin­de, sa­de­ce o gü­nün üc­re­ti ile haf­ta ta­ti­li üc­re­ti­nin ke­sil­me­si ge­re­kir.

Fa­kat de­vam­sız­lık ha­li­nin 2 iş günü veya daha faz­la ol­ma­sı ha­lin­de 4857 sa­yı­lı iş Ka­nu­nu­'­nun 25/II-(g) ben­di uya­rın­ca, ola­yın öğ­re­nil­di­ği ta­rih­ten son­ra 6 iş­gü­nü için­de işçi taz­mi­nat­sız ola­rak iş­ten çı­kar­tı­la­bi­lir. Bu ne­den­le izin dö­nü­şü­ne dik­kat et­mek ge­re­ki­yor.

YILLIK İZİNDE ÇALIŞMAK YASAK

Yıl­lık üc­ret­li iz­ni­ni kul­lan­mak­ta olan iş­çi­nin izin sü­re­si için­de üc­ret kar­şı­lı­ğı bir işte ça­lış­tı­ğı an­la­şı­lır­sa, bu izin sü­re­si için ken­di­si­ne avans ola­rak ve­ri­len veya pe­şin öde­nen izin üc­re­ti iş­ve­ren ta­ra­fın­dan geri alı­na­bi­lir. İşve­ren, is­ter­se bu per­so­ne­lin hiz­met ak­di­ni, 4857 sa­yı­lı iş Ka­nu­nu­'­nun 25/II-(e) ben­di uya­rın­ca taz­mi­nat­sız ola­rak fes­he­di­le­bi­le­cek­tir.

YILLIK İZİNDE İKEN HASTALANANLAR

İşçi, yıl­lık üc­ret­li izni kul­la­nır­ken has­ta­la­na­cak veya kaza ge­çi­recek olur ve bu ne­den­le ken­di­si­ne il­gi­li sağ­lık ku­ru­luş­la­rı ta­ra­fın­dan sağ­lık izni ve­ri­lir­se, sağ­lık izni ile yıl­lık iz­nin iç içe gir­me­me­si için yıl­lık üc­ret­li izin hak­kı as­kı­ya alı­na­cak­tır.

Bu­ra­da, kaza veya has­ta­lık ne­de­niy­le ve­ri­len sağ­lık iz­ni­nin bi­ti­mi ha­lin­de, yıl­lık üc­ret­li iz­nin de­vam edip et­me­ye­ce­ği yö­nün­de bir be­lir­siz­lik bu­lun­mak­ta­dır. Sağ­lık izni ne­de­niy­le as­kı­ya alı­nan yıl­lık izin hak­kı­nın ge­ri­ye ka­lan kıs­mı­nın kul­la­nıl­ma­sı­na, sağ­lık iz­ni­nin bi­ti­min­den iti­ba­ren tek­rar baş­la­nıp baş­la­nıl­ma­ya­ca­ğı hu­su­su hiz­met akit­le­ri veya top­lu iş söz­leş­me­le­riy­le ön­ce­den be­lir­le­ne­bi­le­ce­ği gibi ta­raf­lar ara­sın­da özel ola­rak da ka­rar­laş­tı­rı­la­bi­lir. An­cak, sağ­lık iz­ni­nin, yıl­lık izin sü­re­sin­den uzun ol­ma­sı ha­lin­de, sağ­lık iz­ni­nin bi­ti­min­de işin ak­sa­tıl­ma­ma­sı ama­cıy­la iş­çi­nin işe baş­la­ma­sı ve bi­la­ha­re iş­ve­ren­le an­la­şa­rak ka­lan iz­ni­ni kul­lan­ma­sı daha uy­gun ola­cak­tır.

İZİN TARİHİNİ KİM BELİRLER?

Yıl­lık üc­ret­li iz­nin ne za­man kul­la­nı­la­bi­le­ce­ği­ne, iş­ve­re­nin yö­ne­tim yet­ki­si ge­re­ğin­ce iş­ve­ren ka­rar ve­re­cek­tir. İşçi hak et­ti­ği yıl­lık üc­ret­li iz­ni­ni, kul­lan­mak is­te­di­ği za­man­dan en az bir ay önce iş­ve­re­ne ya­zı­lı ola­rak bil­di­rir. İşve­ren veya iş­ve­ren ve­kil­le­ri, bu is­tek­le­ri izin ku­ru­lu­na veya izin ku­ru­lu­nun gö­rev­le­ri­ni ye­ri­ne ge­ti­ren ki­şi­le­re bil­di­rir.

İşçi yıl­lık izin is­te­min­de, adı­nı so­ya­dı­nı, var­sa si­cil nu­ma­ra­sı­nı, iz­ni­ni han­gi ta­rih­ler ara­sın­da kul­lan­mak is­te­di­ği­ni ve üc­ret­siz yol izni is­te­yip is­te­me­di­ği­ni ya­zar.