Biarritz’te düzenlenen G7 Zirvesi’ne İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’i davet eden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Washington-Tahran hattında gerilimi düşürmek için başlattığı diplomaside taraflar önkoşullarını sıralamaya başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın G7 Zirvesi’nin kapanışında “Uygun koşullar oluşursa İran lideriyle görüşürüm” açıklamasına Tahran hükümetinden yanıt geldi. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, görüşme için derhal ülkesine yönelik Amerikan yaptırımlarının kaldırılması gerektiğini söyledi.
ANAHTAR ELİNİZDE
Devlet televizyonundan halka hitap eden Ruhani, ABD’ye atfen “İran ulusuna karşı yasa dışı, haksız ve yanlış yaptırımların tümünü kaldırmak zorundalar. ABD’nin yaptırımları kaldırmazsa hiçbir olumlu gelişme olmaz. Görüşme sadece fotoğraf çektirmekten ibaret olur ve bu da mümkün değildir. Anahtar ABD’nin elinde” ifadelerini kullandı. G7 Zirvesi’nde liderlerin “Tahran’ın nükleer silaha sahip olmasını istemiyoruz” tutumunda birleşmesini de değerlendiren Ruhani, “İran’ın amacı atom bombası yapmak değildir. Askeri doktrinimiz konvansiyonel silahlara dayanıyor” diye konuştu. Öte yandan, İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ise ABD Başkanı Donald Trump’ın nükleer anlaşmayı yerine getirmeden Ruhani ile bir araya gelemeyeceğini söyledi.
ANLAŞMAYA UYUN
Çin’deki resmi temasları sırasında İran’ın resmi ajansı IRNA’ya konuşan Zarif “Biarritz ziyaretimde söylemiştim, ABD, 5+1’e dönüp, nükleer anlaşmayı gerçekleştirene kadar İran Cumhurbaşkanı’yla (Ruhani) ABD Başkanı Trump’ın görüşmesi tasavvur edilemez. Bu durumda bile ikili görüşme olmayacaktır” dedi. Washington yönetiminin uzun süren görüşmelerin ardından varılan anlaşmaları ayaklar altına aldığını söyleyen Zarif, “Şu an olması gereken şey, nükleer anlaşmanın yerine getirilmesidir. Biz bu alanda ABD tarafından kayda değer bir işaret görmedik” ifadelerini kullandı.
Görüşme umudu Tel Aviv’i ürküttü
ABD ile İran arasında nükleer anlaşma konusunda görüşmelerin yeniden başlama olasılığının İsrail yönetimini endişelendirdiği belirtildi. İsrail’in Kanal 13 televizyonunda yer alan habere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘doğru koşulların’ oluşması halinde İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşebileceği yönündeki açıklaması İsrail yönetiminde ‘derin’ endişe uyandırdı. Kanal 13’e konuşan ve adları açıklanmayan 3 İsrailli Bakan ve 2 üst düzey yetkiliye dayandırılan haberde, Washington ile Tahran arasında nükleer görüşmelerin yeniden başlaması ihtimalinin daha önce birçok kez İsrail Güvenlik Kabinesi’nde gündeme geldiği ifade edildi. Haberde ayrıca İsrail yönetiminin, görüşmenin ardından ABD’nin İran üzerindeki baskısını sonlandırabileceği kaygısı taşıdığı kaydedildi.
Muhafazakarlar Ruhani’yi eleştirdi
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin ABD yönetimiyle müzakereye hazır olduğuna ilişkin açıklaması ülkedeki muhafazakar medyanın tepkisini çekti. Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen “Cevan” gazetesi, “Foto diplomasi İran’ı kalkındırmaz Sayın Ruhani” başlığıyla manşetten verdiği haberde, ABD Başkanı Donald Trump ile müzakerelere hazır olduğuna ilişkin sinyaller veren Cumhurbaşkanı Ruhani’yi hedef aldı. Haberde “Ruhani , tıpkı Trump gibi zengin İran’ vaadinde bulundu ancak ABD’nin İran’a bir şey vermeyeceğini kesin” denildi.
HAMANEY’İ HATIRLA
Öte yandan yarı resmi haber ajansı Mehr de Ruhani’nin Trump’la muhtemel görüşmeye ilişkin açıklamasıyla ilgili verdiği haberinde, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in 4 ay önce Trump yönetimiyle müzakerelere kesin bir dille karşı çıktığı ifadelerini hatırlattı.