29 Kasım 2025 Cumartesi / 9 CemaziyelAhir 1447

Yerli üretimle cari başarı

Ekonomik saldırıları doğru politikalarla püskürten Türkiye, yerli üretimin desteklediği cari fazlayla elini güçlendirdi. Son 12 aylık cari denge 538 milyon dolarla Kasım 2002’den bu yana ilk kez artı verdi.

10 Ağustos 2019 Cumartesi 07:00 - Güncelleme:
Yerli üretimle cari başarı

Yerli ve milli üretimdeki artış, ekonomi yönetiminin aldığı önlemler ve ekonomideki dengelenme sürecinin etkisiyle, cari dengede 17 yıl sonra bir ilk yaşandı. Cari işlemler açığı haziranda 548 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, 12 aylık cari dengede yaklaşık 17 yılın ardından 538 milyon dolar fazla verildi. AK Parti’nin tek başına iktidara geldiği 2002 yılından bu yana yükseliş eğiliminde hareket ederek Ekim 2011’de 75.1 milyar dolara kadar çıkan yıllıklandırılmış cari işlemler açığı, Yeni Ekonomi Programı (YEP) sonrasında, ekonomi yönetiminin yaşanan sorunlar karşısındaki proaktif tutumu ile düşüşe geçti. Özellikle geçen yılın mayıs ayında 57.9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen yıllıklandırılmış cari işlemler açığı, o tarihten bu yana her ay kademeli düşüşünü sürdürdü ve haziran itibarıyla fazla vererek tarihi bir sonuca işaret etti. 

AVRUPA’YA RAĞMEN    

Cari fazla haberinin geçen bu zamanlar ekonomiye yönelik dış kaynaklı başlatılan döviz operasyonun yıl dönümünde gelmesi, 1 yıl içinde gerçekleştirilen ekonomik toparlanmayı taçlandırdı. 

Analistler, cari dengedeki iyileşmenin Türkiye’ye ilişkin riskleri azalttığını, bunun da gerek risk primi gerekse Türk lirasının değerlenmesiyle gözle görünür hale geldiğini kaydetti. Ekonomi yönetiminin ihracatı çeşitlendiren ve destekleyen adımları ile yeniden dengelenme sürecinde gelirlerdeki düşüşün sınırlı kaldığına dikkati çeken analistler, bu gelişmenin en önemli ihracat partnerimiz Avrupa’daki daralmaya karşın gerçekleşmesinin önemini vurguladı. Analistler, Avrupa’da toparlanmanın başlaması durumunda ihracatta yeni rekorların beklenebileceğini kaydederek, cari dengedeki iyileşmenin de kalıcı hale gelmesi için ekonomi yönetiminin reform paketlerini bir bir hayata geçirdiğini söyledi.   

42.6 MİLYAR $’I BULDU 

Türkiye’nin ödemeler dengesinde önemli bir yer tutan enerji kalemine bakıldığında, haziranda 488 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildiği görülürken, enerji ithalatının 2 milyar 872 milyon dolarla Haziran 2017’den bu yana en düşük seviyeye gerilediği görüldü. Böylece enerji kaleminde haziranda verilen net açık 2 milyar 384 milyon dolarla 26 ayın en düşük seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde parasal olmayan altın ihracatı 141 milyon dolara gerilerken, ihracatı 589 milyon dolar oldu. Böylece parasal olmayan altın kalemi haziranda 448 milyon dolar açık verdi. Bu gelişmeler sonucunda son 12 aylık verilerde enerji ve altın dışı (çekirdek) cari dengede ise 42.6 milyar dolarlık fazla oluştu. Bu rakam verilerine ulaşılan Aralık 1996’dan bu yana en yüksek seviyeye işaret etti. Böylece altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 2 milyar 284 milyon dolar artı verdi.   

Türbülanstan çıktık başarı kalıcı olacak

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, cari dengenin Haziran ayında yıllık bazda fazla vermesine ilişkin, sosyal medya hesabından açıklamada bulundu. Bakan Albayrak, “Yaşanılan tarihi kur ataklarına rağmen dengelenme sürecini hedeflerimizin de ötesine taşıdık ve 17 yıllık Ak Parti iktidarlarında ilk kez yıllık cari fazla verdik. Türbülanstan çıktık, ithalattaki köpüğü azaltırken, ihracatı artırdık. Katma değerli üretime ve ihracata dayalı ekonomi için dönüşümü sağlayarak, cari fazladaki bu başarıyı kalıcı hale getirmeyi amaçlıyoruz. Sağlıklı ve sürdürülebilir büyüme için gerekli tüm adımları atacağız”  dedi.

Dünyadan döviz ihtiyacımız sıfırlandı 

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı İsmail Gülle yaptığı açıklamada “Türkiye’nin cari işlemler açığı haziran ayında 548 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, 12 aylık cari işlemler hesabı 538 milyon dolar fazla verdi. Ülkemizin, sürdürülebilir cari fazla veren bir ülke olması adına TİM olarak, çalışmalarımızı yüksek motivasyonumuzla sürdürüyoruz. 17 yılın ardından ilk kez cari işlemler dengesinin 12 aylık bazda fazla vermesinin, küresel piyasalarda zihinlerin karışık olduğu bir dönemde, dış borç ödemeleri hariç, Türkiye’nin dünyadan döviz ihtiyacının sıfırlandığı anlamına geldiğini söyledi.”    

Sürdürülebilir olması için yatırıma odaklanmalıyız

Anadolu Aslanları İşadamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın, TCMB tarafından açıklanan Haziran 2019 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verilerini değerlendirdi. Haziran ayında cari işlemler açığının 548 milyon dolar olmasında Ramazan ayı tatilinde düşen dış ticaret verileri ve turizm sektöründeki girişlerin etkili olduğunu belirten ASKON Genel Başkanı Orhan Aydın, sürdürülebilir cari açık için yatırımlara odaklanmamız gerektiğini belirtti. Aydın “Sürdürülebilir cari açık için ülke olarak istihdamı arttıracak yatırımlara odaklanmamız gerekmektedir. Dışa bağımlı olduğumuz katma değeri yüksek stratejik ürünler konusunda ve uçtan uca yerlileşme politikası ile yatırım ortamlarını faaliyete geçirmemiz gerekmektedir” dedi. 

STRES TESTİNDEN BAŞARIYLA GEÇTİK 

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye’yi ekonomik kıskaca almaya yönelik olarak 10 Ağustos 2018’de başlayan ve 13 Ağustos’ta dolar/TL paritesinin 7,23’ü gördüğü spekülatif kur atağında bir yılın geride kaldığını belirtti. Geçen bir yılda döviz kurundaki hızlı gerileme ve faizlerdeki düşüş gibi önemli parametrelerin, Türkiye ekonomisinin savunma kalkanları direncinin arttığını gösterdiğini aktaran Avdagiç, “Bir yıl aradan sonra mevcut tabloya baktığımızda, Türkiye ekonomisinin yeniden bir toparlanma sürecine girdiğini görüyoruz. Dolar/TL, 9 Ağustos 2019’da 5,50’lere inmiş durumda. Yatırımın önündeki en büyük bariyer olan faiz oranları yönünü aşağıya çevirdi. Enflasyonda benzer bir seyir gözleniyor. Mal ve hizmet üretiminde toparlanma işaretleri güçleniyor. Cari açıktaki azalma, yaşadığımız dengelenme sürecinde döviz talebini baskılaması bakımından da önemli bir işlev görüyor. Turizmde oldukça başarılı bir yıl yaşanıyor. Yıl sonu 32 milyar doların üzerinde bir turizm geliri bekleniyor. Geçtiğimiz bir yıl sonunda ulaştığımız tüm parametreler, Türk ekonomisinin ciddi bir stres testinden başarıyla geçtiğini gösteriyor” açıklamasından bulundu.   

KATMA DEĞERLİ ÜRETİM 

İTO Başkanı Avdagiç, ekonomi yönetiminin aldığı tedbirlerle birlikte, Türkiye ekonomisinde kalitesi yüksek, refah üreten, sürdürülebilir büyümenin sağlanacağına inançlarının tam olduğunu belirterek, “Dünyadaki konjonktürün bu kadar olumsuz bir dönemde, böyle bir atağı bir yıldan çok kısa sürede aşması kayda değer bir başarıdır. Özellikle On Birinci Kalkınma Planı’nın katma değerli üretimi, tüm mekanizmaları ile önceleyen bir içerikle ortaya koyulmasını çok önemli buluyoruz. Arzu ettiğimiz kaliteli ve sürdürülebilir büyümesinin oluşturulmasıdır” diye konuştu. 

ÖNERİLEN VİDEO

Virajı alamadı, yan yattı: İnşaat malzemeleri sokağa saçıldı

Kapat
Video yükleniyor...