• $ 5,8122
  • € 6,5534
  • 238.344
  • 96.861
Haber hattı
0530 708 54 54
Haber hattı
0530 708 54 54

Rusya’nın füze mezarlığı Altay halkının geçim kaynağı oldu

Orta Asya'nın Altay bölgesinde bulunan Kazak bozkırları, Sibirya'nın karlı ormanları ve Moğolistan'ın kurak ovaları arasında bir kavşak noktası. Bu bölgede Sibirya dağ keçisi, liken kayalar üzerinde misk geyiği ve ilkbaharda geri çekilen kar alanlarını takip eden kahverengi ayılarla birlikte dolaşıyor. Burası dünyada doğası bozulmamış en doğal alanlardan biri. Ancak bu rutin doğallık, son yıllarda bir hayli bozuldu. Bunun nedeni ise, dünyanın en eski, en büyük ve en işlek uzay üssünün ana uçuş yolunun hemen altında oturmasıdır: Baykonur Uzay Üssü

  • TM Dijital Haber Merkezi - Gökhan Ertaş
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
x

1955 yılında Güney Kazakistan'ın otlaklarında inşa edilen Baykonur Uzay Üssü (Baikonur Cosmodrome), birçok tarihi görev için fırlatma alanı oldu. Dünyanın ilk yapay uydusu Sputnik 1, buradan fırlatıldı; uzaya çıkan ilk insan olan Yuri Gagarin'in 1961 yılındaki uçuşu da buradan başladı. Baykonur bugün, aylık ticari, bilimsel ve askeri fırlatmalar dahil, dünyanın dört bir yanından gelen uzay misyonlarına ev sahipliği yapıyor. ABD mekik programının iptal edilmesinden bu yana Baykonur'dan başlatılan Rus Soyuz kapsülleri, Uluslararası Uzay İstasyonu'nu (ISS) idare etmek için kalan tek yaşam çizgisi haline geldi. NASA, 2006 ve 2018 yılları arasında, Rus uzay ajansı Roscosmos'a istasyona astronotları taşıması için yaklaşık 3,4 milyar dolar ödedi.
 
Tüm bu roket trafiği, uçuş yollarının koridoru boyunca büyük miktarda enkaz oluşturuyor. 6,3 tonluk bir uyduyu coğrafi yörüngeye çıkarmak için yaklaşık 700 ton ağırlığında 4 aşamalı bir Rus Proton roketi gerekir. Roket, kuzeydoğu uçuş yolunda ilerlerken güçlendirici roketler 3 aşamada gemiden ayrılır ve Dünya'ya geri düşer. NASA’nın Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden başlatılan roketler güçlendiricilerini nispeten zararsız bir şekilde Atlantik Okyanusu'na doğru düşürebiliyor; ancak Baykonur, okyanustan mümkün olduğu kadar uzaktadır. Bu, Rus roketlerinin güçlendirici aşamalarının kurak arazide geri düştüğü anlamına gelir. Düşen ilk etap güçlendirici roketler genellikle fırlatma rampasının 90 kilometre içine düşer, ancak yıkıcı etkiye sahip ikinci etap güçlendiriciler tam 14 dakika boyunca uçar ve 1000 kilometre uzaklıktaki Altay bölgesine düşer.
 
Rus medyası, lansmanların 1950'lerde başlamasından bu yana, bazılarının 10 metre uzunluğa sahip olduğu 2 bin 500 tondan fazla roket (uzay) enkazının yağdığını tahmin ediyor. Sovyet döneminde hükûmet, kısmen uzay programı ile ilgili gizli sızıntı endişeleri nedeniyle düşen güçlendirici roketlerini bulup geri götürmeye çalıştı. Bununla birlikte, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden bu yana, bu uzay enkazı parçaları Kazakistan ve Altay dağlarının otlaklarında paslanmaya bırakıldı.
 
Uçuşlar, uçuş yollarının altında yaşayanlar için alışıldık bir manzara haline geldi. Bir bölge sakini, roket uçuşları için, "Düşen enkaz parçaları ‘gecenin öfkeli kırmızı gözü gibi’ görünüyor. Sonra harika bir ses geliyor ve ‘küçük bir deprem’ toprağı sallıyor.” diyor.
 
Roscosmos, roket aşamalarının düşmesi gereken bölge boyunca dar bir kara şeridi belirler. Bu bölge içerisindeki sakinlere, kendilerini güvenceye almak için 24 saat önceden haber verilecek ve bu alanın dışında insanların zararları için tazminat talep edebilecekleri belirtiliyor. Bununla birlikte, bölge dışında gerçekleşen olaylar da bir hayli fazla. 2008 yılında 4 buçuk metre uzunluğunda bir parça enkaz köye düşmüş ve bir evi paramparça etmiştir. Fırlatmalar plana göre gittiğinde bile enkaz yağar; başarısızlıkların çok daha ciddi sonuçları olabilir. 2011 yılında, Soyuz-U roketinin üstündeki insansız bir uzay kapsülü, lansmanının ilk 5 dakikasında başarısız olduğunda, roketin bir sonraki güçlendirici aşamaları hala yakıtla doluyken Dünya'ya geri döndü ve Altay dağlarında patladı. Ortaya çıkan patlama, hiç kimsenin zarar görmemesine rağmen 100 kilometre ötedeki pencereleri parçaladı.
 
AYDA BİR KEZ ROKET FIRLATILIYOR
 
Birçok bölge sakini, bölgeyi enkazla dolduran ve artık ayda bir kez fırlatılan roketlerden korkarken, diğerleri bunun içinde eşsiz bir fırsat görüyor. Hurda satıcıları, roket fırlatma lansmanlarının açıklanmasını bekliyor ve sonra dürbünle gökyüzünü izliyor. Enkazın yollarını izliyor ve ciplerle, hatta atlarla çarpışma alanlarına gidiyorlar. Kaynak maskeleri dışındaki koruyucu eldivenler sayesinde, değerli hafif metallerinin enkazlarını, titanyum ve alüminyum alaşımlarını ve bakır tel gibi diğer faydalı bileşenleri soymak için teknik malzemelerini de yanlarında taşıyorlar. Bölgeyi ziyaret edenler, tavuk kümeslerinin çatısında orijinal Proton amblemini gösteren roket parçalarıyla yapılmış kulübeleri gördüklerini belirtiyor. Roket gövdelerinin parçalarından bile çocuklar için çiftlik araçları ve kızaklar üretildi.
 
Bu hurda satıcıları için tehlikeli bir iş. Roket parçaları düştüklerinde hala yanar, zararlı buharları süzdürür ve kuru bozkırlarda yangın söndürürler. Bununla birlikte, bölgenin güvencesiz ekonomik gerçekliği, ilave gelir kaynağının vazgeçilmez olduğu anlamına gelir. Bu durum, burada bir endüstri haline geldi. Başka yerlerde periyodik olarak gökten yağmur yağarken, bu bölgede dünyanın en zengin uluslarının atıkları yağıyor.
 
Bölge sakinlerinin roket parçalarını köylerine geri getirme eğilimi ciddi tehlikelere yol açıyor. Özellikle Rus ve Çin roketlerinin kullandığı türden roket yakıtı oldukça fazla oranda toksik bileşenler içerir ve atılan roket bölümleri Dünya'ya geri döndüklerinde yakıtlarının yüzde 10'u da kalabilir. Bunlardan en korkulan ise, heptil’dir. Heptil, son derece toksiktir ve kanserler ve doğum kusurları ile bağlantılı olduğu tespit edilmiştir. 2008'de Altay bölgesindeki bir çiftçi, atlarından dördünün roket döküntülerinden kaynaklanan zehirli maddelerin otlak alanlarının toprağına döküldüğü iddiasıyla öldüğünü belirtti.
 
HALK HAYVANCILIK VE TARIMLA GEÇİNİYOR
 
Altay halkı büyük ölçüde toprağa bağımlıdır, ekin yetiştirir, hayvan yetiştirir ve Sibirya sedirindeki bakir kar ormanlarında çam fıstığı arar. Bölgedeki doktorlar, toprağa düşen uzay çöplüğünün, yiyecek ve suya karışan toksik bileşiklerin çoğalmasıyla ilgili sağlık sorunlarını artırmakta olduğunu ileri sürüyor. 2005 yılında bir doğa çalışması, etkilenen bölgelerdeki çocukların endokrin ve kan hastalıkları geliştirme ihtimalinin iki katı olduğunu ve diğer tüm hastalıkların oranlarının da belirgin şekilde yükseldiğini gösterdi. Bazı köylerde, neredeyse her çocuğun sarılık ile doğduğu bildiriliyor. Çiftçiler, zehirli kimyasallarla kör olan Sibirya geyiklerini gördüğünü anlattı. Kanıtları reddeden Rus hükûmeti, roket enkazı ve devam eden sağlık sorunları arasında bir bağlantı olduğu halde, araştırmalarını halkın gözünden uzak tutmayı seçiyor.
 
Bugün, Altay'ın göze çarpan ve zehirlenen çayırları, dünyadaki eşitsizlik ve teknolojik ilerlemenin maliyetleri için çarpıcı bir metafor gibi gözüküyor. En zengin ülkeler, vatandaşlarını ve makinelerini güneş sisteminin daha ileri bölgelerini keşfetmek için gönderirken, enkazları dünyanın en yoksul kesimlerinden bazıları üzerine yağar.

Bu yazıya ilk siz yorum yapın.

Yorumlar

Yorumlarınızı kendi özgür iradenizle yayınlamakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Yorum yaparak Toplum Kuralları ve Kullanım Koşulları'nı kabul etmiş sayılırsınız.

  • Lütfen birşeyler yazınız. Yorum alanı boş bırakılamaz.
  • Tebrikler! Yorumunuz onay sonrası yayınlanacaktır.
  • Mesajlarınız size hukiki sorumluluk doğurur.
  • Bir hata oluştu lütfen daha sonra tekrar deneyiniz!

Bahçeli, Antalya'da konuşuyor

Bahçeli, Antalya'da konuşuyor

FETÖ'nün İstanbul il yapılanmasına operasyon

FETÖ'nün İstanbul il yapılanmasına operasyon

İdil'de ilk icraat: Polis noktaları yıkıldı

İdil'de ilk icraat: Polis noktaları yıkıldı

Unutkanlığı pahalıya patladı! 1 yıldır arıyor

Unutkanlığı pahalıya patladı! 1 yıldır arıyor

54 yıldır aynı işi yapıyor, kilosunu 200 liradan satıyor!

54 yıldır aynı işi yapıyor, kilosunu 200 liradan satıyor!

Emekliye 344 lira aile yardımı

Emekliye 344 lira aile yardımı

Vahşet! Ellerini ve ayaklarını kesip yakmışlar...

Vahşet! Ellerini ve ayaklarını kesip yakmışlar...

Meteoroloji'den kar ve kuvvetli yağış uyarısı

Meteoroloji'den kar ve kuvvetli yağış uyarısı
 
Mahkeme CHP´li İmamoğlu´nun veri kopyalanmasına ilişkin talimatı durdurdu

Mahkeme CHP´li İmamoğlu´nun veri kopyalanmasına ilişkin talimatı durdurdu

Bu gölde tam 90 ada var

Bu gölde tam 90 ada var

BAE'li ajanlar Dahlan'a yakın isimler çıktı

BAE'li ajanlar Dahlan'a yakın isimler çıktı

Evlenmeye hazır mısınız?

Evlenmeye hazır mısınız?

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.

©Copyright 2019