• $ 5,7644
  • € 6,5529
  • 261.199
  • 95.101
Haber hattı
0530 708 54 54
Haber hattı
0530 708 54 54

Modern romanı ‘tipi’nden tanımak

Rusya’da bir kış akşamı tipi tüm yolları kapattığında, salgın hastalığın esir aldığı köyde sağ kalanları kurtarmak için aşı yetiştirme derdindeki Doktor Platon’un hikayesi… Ustaların izinde bir modern roman: Tipi.

  • ERDİNÇ AKKOYUNLU
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
x

Dünya edebiyatının doğum yeri hanesinde neden Rusya yazdığının sebepleri için Gogol’e, Tosltoy’a, Puşkin’e ve Dostoyevski’ye bakmak yeter. Son dönemin çağdaş Rus yazarları da öncülerinin gücünü göz ardı etmeden ve edebi geleneklerinin üzerine yenilikler katarak yazıyor.  Tıpkı Latin Amerika yazarlarının yaptığı gibi. Tabii onlara bu fırsatı veren de ülkelerinin cesur yayıncıları. Ne yazık ki bizde bu tür yerli romanlara yayın şansı yok. Sadece çeviriden okuyabi-liyoruz. Bunun son örneği de Can Yayınları’nın çağdaş dizisinden çıkan Rus yazar Vladimir Sorokin’in Tipi adlı romanı. Rusya’da bir kış akşamı tipi tüm yolları kapattığında bir salgın hastalığın esir aldığı köyde sağ kalanları kurtarmak için aşı yetiştirme derdindeki Doktor Platon İlyiç Garin, devletin at bakım merkezine gider. Ve kendisine tahsis edilen atları alıp, köye ulaşmaya çabalar. Ama tipi nedeniyle giden hiçbir at dönmediği için görevlilere kendisine yardım etmelerine ilişkin bir türlü laf anlatamaz. Sonunda da Perhuşa adlı kızakçı ile beraber yola çıkarlar. At yerine midillilerin çektiği kızaktaki Platon ile Perhuşa, bir süre sonra yollarına çıkan bir prizma kızaklarını kırınca, bir müddet durumu idare edip Perhuşa’nın itirazlarına karşın bir değirmencinin evine sığınır. Bir cüce olan değirmencinin evinde onun karısı ile yakınlaşan Doktor Platon, ertesi sabah çıkmak istediği yola öğleden sonra Perhuşa ile düşer ve anlaşılmaz şekilde yollarını kaybedip kendilerini prizmadan aldıkları sarhoşlukla başka alemlere dalan bir grubun yanında bulurlar.

GERÇEKTE KİM ONLAR?

Tadını kaçırmamak için, özeti burada kesmek en iyisi. Ama romanı okuyanlar bilmeli ki yazar Vladimir Sorokin’in devrik cümlelerden oluşan üslubu, Ergin Altay’ın yalın Türkçesiyle birleşince kolay okunan bir roman haline geliyor. Öte yandan Sorokin, Doktor Platon ile kızakçı Perhuşa’nın gerçekten bir tipide salgın hastalıkla boğuşan köye bir yolculuğa mı çıktıkları, prizmanın verdiği sarhoşluk duygu-suyla yollarını mı şaşırdıkları yoksa o köydeki salgın hastalığı kapıp hayal gören kişiler mi oldukları sorularını cevapsız şekilde ortaya atıyor. Romanı modern kılan bu teknik unsurun yanı sıra, romanda yine her bölümü ince ince detaylandırarak anlatmak yerine, imgeleri verip anlatmadan anlatma tekniğini kullanması da Tipi’yi çağdaş bir Rus romanı yapıyor. Bu yöntemi son dönemde Latin Amerika edebiyatının sıkça kullandığını darbeler, rüşvet, iki yüzlülük gibi kavramları uzun uzadıya yazıp dökmeden bunların o coğrafyanın işaretleri olduğunu bilen okura metinler anlatışı gibi Sorokin de, Rusya’yı uzun uzun anlatmadan aslında anlatıyor. Bir salgın hastalık metaforu üzerinden bu tür bir roman kurmak Rus edebiyatı için yeni olsa da dünya edebiyatı için artık modern klasikler de iyiden iyiye yaşlandıkları için biraz eskimiş bir teknik olarak kalıyor. Ama zaten hikayenin hacmi fazla uzamaya müsait olmadığından Tipi’nin tam tadında bırakılmış ve okura ‘Biz ne okuduk, gerçekte neler oldu’ sorularını sormaya ve kendisinin yanıtlamasına imkan veren anlayışı, takdir edilmeye değer. Keşke hem Tipi’nin yayıncısı hem de diğer Türk yayıncıları bu tür yerli romanlara da yayın alanı açsa ve Rus-ya’da böyle bir Türk romanı da okunabilse.

 

Bu yazıya ilk siz yorum yapın.

Yorumlar

Yorumlarınızı kendi özgür iradenizle yayınlamakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Yorum yaparak Toplum Kuralları ve Kullanım Koşulları'nı kabul etmiş sayılırsınız.

  • Lütfen birşeyler yazınız. Yorum alanı boş bırakılamaz.
  • Tebrikler! Yorumunuz onay sonrası yayınlanacaktır.
  • Mesajlarınız size hukiki sorumluluk doğurur.
  • Bir hata oluştu lütfen daha sonra tekrar deneyiniz!

Türkiye ile ABD arasında çok kritik görüşme

Türkiye ile ABD arasında çok kritik görüşme

Skandal! AA muhabirini ülkeye sokmadılar

Skandal! AA muhabirini ülkeye sokmadılar

Yeni askerlik sistemiyle erken terhis açıklaması

Yeni askerlik sistemiyle erken terhis açıklaması

Yüzerken buldu, gözlerine inanamadı

Yüzerken buldu, gözlerine inanamadı

İstanbul'da büyük panik! Uçağın 30 metre üzerinden geçti

İstanbul'da büyük panik! Uçağın 30 metre üzerinden geçti

Öztürk Yılmaz, CHP'deki tek adam düzenine isyan etti

Öztürk Yılmaz, CHP'deki tek adam düzenine isyan etti

Çin sır gibi saklıyordu... İlk kez görüntülendi

Çin sır gibi saklıyordu... İlk kez görüntülendi

Kahreden görüntü Aylan'ı hatırlattı

Kahreden görüntü Aylan'ı hatırlattı
 
İşçi servisinde panik anları!

İşçi servisinde panik anları!

İşte Rusya'nın yeni nesil silahları

İşte Rusya'nın yeni nesil silahları

3. Dünya Savaşı senaryoları bölgesi! İşte Asya'nın orduları

3. Dünya Savaşı senaryoları bölgesi! İşte Asya'nın orduları

Az kişi tarafından biliniyor! Görenler hayran kalıyor...

Az kişi tarafından biliniyor! Görenler hayran kalıyor...