• $ 5,7642
  • € 6,5528
  • 260.207
  • 95.200
Haber hattı
0530 708 54 54
Haber hattı
0530 708 54 54

Reşat Nuri’nin gözünden aydınların iflası ve eski hastalıklar

Operada Mücellâ Suzan, Güntekin romancılığının bilinmeyen, ıskalanan, görmezden gelinen tarihini okuma denemesi.

  • FULYA ERDEMİR
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
x

Everest Yayınları, bir dönemin önemli romancı Reşat Nuri Güntekin’in eserlerinin incelendiği, şahsi dünya görüşlerinin değerlendirildiği bir eser yayınladı. Bilgehan Uçak’ın kaleme aldığı Operada Mücellâ Suzan kapsamlı bir araştırma sonucunda ortaya çıkmış, keyifle okunan bir kitap.

Kitabın arka kapak yazısındaki alıntı Güntekin’e bakışımızı yinelememizi sağlıyor: “Bugünden bakıp onu salt Çalıkuşu ile değerlendirmek, hatırlamak haksızlık olur. Cumhuriyet’in ilk yıllarını, Türkiye’yi evvelden tahayyül etmiş, idealize edilmiş kahramanlarla somut Anadolu gerçeğini hikâyelerine, defterlerine düşmüştür. İnkılaba tüm kalbiyle inanmış, fakat iktidar makamında yanlış bir muktedir gördüğünde bunu söylemekten kaçınmamış, bilakis abartarak istiklâl mahkemelerini, yağlı urganı yüzlere çalmıştır. Reşat Nuri Güntekin: Kimliğinde Osmanlı harfli, mahcup. Şemsiyesi’ni Cumhuriyet tarafına açanlardan.”

Eser, yazarın sadece romanlarıyla sınırlı değil, Reşat Nuri’nin hikâye kitapları ve piyesleri de mercek altına alınıyor. Dönemin Anadolu algısını yansıtmak ve yazarın Anadolu insanına dair çarpıcı gözlemlerini içeren Anadolu Notları’na da yer veriyor. 

Çalışmanın temel konusu Reşat Nuri’nin siyasi tavrı olduğu için seçilen eserleri de bu yönde analize tabi tutuluyor, bu sebeple dört roman öne çıkıyor: Yeşil Gece, Gökyüzü, Eski Hastalık ve Kavak Yelleri. 

Yazar, Reşat Nuri’yi dönemin şartlarını da sunarak analiz ettiğinden pek çok bilgiye sahip oluyoruz: “Yeni kurulmuş bir ulus-devletin en önde gelen yazarlarından biri olmasına rağmen, romanlarında yabancı düşmanlığına da din düşmanlığına da prim vermez hiç. Bu romanlar, tam da rejimin değiştiği günlere denk düşer. Dolayısıyla, bu tavrın, ‘zamanın ruhu’nun dışında, belki de üstünde olduğunu rahatlıkla iddia edebiliriz.”

YANLIŞ BATILILAŞMA

‘Yanlış Batılılaşma’ Reşat Nuri’nin birçok romanında dile getirdiği, eleştirdiği konuların başında geliyor. Dönemin aydınlarına bakış açısını yansıttığı Gökyüzü’nde aydınların ‘iflasından’ söz ediyor… Uçak, yazarın önemli romanlarından biri olan Eski Hastalık’ı şu ifadelerle değerlendiriyor: “İnkılapların ne kadar havada kaldığını ve toplum tarafından içselleştirilemediğini göstermek gibi bir derdi olduğu iddia edilebilir. Cumhuriyet’in kendi elitleri bile böyleyken toplumun geri kalanından ne beklenebilir, der gibidir.” 

Bilgehan Uçak’ın, Reşat Nuri’nin milletvekili olmasına karşın “doğrudan siyasetin dışında tutar kendini” diyerek açımladığı ve analiz ettiği bilgilerden, Reşat Nuri’yi yeniden ve başka bir bakış açısıyla değerlendirmek istediği anlaşılıyor.

Güntekin’in yazarlık hayatına denk düşen olayların, İstiklal Savaşı, Osmanlı’nın yıkılışı, Cumhuriyet’in kuruluşu, Tek Parti devri, inkılaplar, Takrir-i Sükûn, İzmir Suikastı, çok partili sisteme geçiş, I ve II. Dünya Savaşları ve 1929 Buhranı olduğu düşünüldüğünde Operada Mücellâ Suzan kitabının her bir satırı önem kazanıyor.  Kitap, Edebiyat ve toplumsal gerçekler ilişkisini yeniden değerlendirebilmek ve günümüzde kirlenen/kirletilen metinlerden arınmak için iyi bir fırsat…

Bu yazıya ilk siz yorum yapın.

Yorumlar

Yorumlarınızı kendi özgür iradenizle yayınlamakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Yorum yaparak Toplum Kuralları ve Kullanım Koşulları'nı kabul etmiş sayılırsınız.

  • Lütfen birşeyler yazınız. Yorum alanı boş bırakılamaz.
  • Tebrikler! Yorumunuz onay sonrası yayınlanacaktır.
  • Mesajlarınız size hukiki sorumluluk doğurur.
  • Bir hata oluştu lütfen daha sonra tekrar deneyiniz!

Sondakika... Yeni askerlik sistemiyle erken terhis açıklaması

Sondakika... Yeni askerlik sistemiyle erken terhis açıklaması

Suriye'de teröristlerle çatışma: 1 askerimiz şehit oldu

Suriye'de teröristlerle çatışma: 1 askerimiz şehit oldu

Türkiye ayağa kalkmıştı... İstenen cezalar belli oldu

Türkiye ayağa kalkmıştı... İstenen cezalar belli oldu

Wesley Sneijder'in menajerinden Galatasaray'a geri dönüş açıklaması

Wesley Sneijder'in menajerinden Galatasaray'a geri dönüş açıklaması

Kahreden görüntü Aylan'ı hatırlattı

Kahreden görüntü Aylan'ı hatırlattı

Dünya merak ediyordu... İran resmen duyurdu

Dünya merak ediyordu... İran resmen duyurdu

Yakalanan terörist anlattı! PKK'da 'İHA-SİHA' korkusu

Yakalanan terörist anlattı! PKK'da 'İHA-SİHA' korkusu

Sıcak havalarda nasıl uyuyabiliriz? Uzmandan 20 önemli tüyo

Sıcak havalarda nasıl uyuyabiliriz? Uzmandan 20 önemli tüyo
 
İşçi servisinde panik anları!

İşçi servisinde panik anları!

Ev tadilatı İngilizleri kızdırdı!

Ev tadilatı İngilizleri kızdırdı!

İşte Rusya'nın yeni nesil silahları

İşte Rusya'nın yeni nesil silahları

Sıcak havalarda nasıl uyuyabiliriz? Uzmandan 20 önemli tüyo

Sıcak havalarda nasıl uyuyabiliriz? Uzmandan 20 önemli tüyo