• $ 5,8169
  • € 6,6311
  • 264.748
  • 95.182
Haber hattı
0530 708 54 54
Haber hattı
0530 708 54 54

Çevirmen Işık Ergüden'den YKY'ye 'telif hakkı' tepkisi

Çevirmen Işık Ergüden Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanan çeviride telif hakkının azaltılmasına tepki gösterdi. YKY okur ve çevirmenlerine açık mektup yazan Ergüden 'Bu durum, çevirmenlere dayatılmak istenen kölelik koşullarının somut bir örneğidir.' eleştirisinde bulundu.

  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
x

Yapı Kredi Yayınları'nın yayımlanmış çeviride telif hakkının azaltılma uygulmasını eleştiren Çevirmen - Yazar Işık Ergüden konuyla ilgili bir açık mektup yazarak yaşananları anlattı. Amin Maalouf’un Tanios Kayası kitabını YKY için çeviren Ergüden yayınevinin muhasebesi tarafından arandığını belirterek çeviri ücretinin düşürülmek istendiğini aktardı. Bu duruma itiraz ettiğini belirten Ergüden, daha sonra YKY'nin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini duyurdu.

"KÖLELİK KOŞULLARININ SOMUT BİR ÖRNEĞİ"

"Kölelik koşullarının somut bir örneği" sözleriyle YKY'yi eleştiren Ergüden “Çevirmen emeğini köle emeğine dönüştürmeye yönelik bu politikayı bastıkları ve yayımladıkları kitapların çizgisiyle, ruhuyla nasıl bağdaştırdıkları sorusunun cevabını yayınevine bırakmak üzere, böyle bir tavrı benimsemeyeceğine inandığım kitap okurlarına ve bu kölelik koşullarını kabul etmeyeceğini düşündüğüm çevirmenler ile çevirmen dostu yayınevlerine teşhir etmeyi, keza yurtdışındaki yayıncılara da bildirmeyi görev bildiğimi belirtmek isterim” açıklamasında bulundu.

Çevirmen Işık Ergüden'in “Yapı Kredi Yayınları Okur ve Çevirmenlerine Açık Mektubumdur” başlıklı yazısı şöyle:

Ben, Işık Ergüden. Bu açık mektubu, Yapı Kredi Yayınları’nın yıllardır basmakta olduğu ve Şubat 2019’da 43. baskısını yapmış olan Amin Maalouf’un Tanios Kayası kitabının çevirmeni sıfatıyla yazıyorum. Söz konusu kitap için yayıneviyle yapmış olduğumuz sözleşme gereği kitabın her yeni baskısından brüt yüzde altı oranında bir ödeme almaktaydım. Bu ödeme yıllara ve baskı sayısına göre değişmekle birlikte yılda 2000 tl ile 4000 tl arasında bir miktara denk düşmekteydi. Söz konusu kitap genel olarak yılda bir kez, ender olarak da iki kez baskı yapıyor ve yayınevi baskı sayısına göre yukarıda telaffuz ettiğim miktarda parayı kitabın basılmasından üç ay sonra çeviri karşılığı olarak tarafıma ödüyordu.

Yakın dönemde yayınevinin muhasebesi tarafından aranarak brüt yüzde altı oranındaki çeviri ücretinin yayınevi tarafından düşürülmek istendiği tarafıma bildirildi. Öngördükleri oran “brüt yüzde iki” idi. Bu koşulu kabul etmeyeceğimi, “çay parasına” çeviri yapmamın kabul edilebilir olmadığını belirttim. Karşılığında gönderdikleri tek taraflı fesih beyanında “muhatap ile yapılan şifahi görüşmelerde, sözleşmenin uzatılması noktasında ticari şartlarda mutabık kalınamamıştır” ibaresiyle aramızdaki sözleşmeyi tek yanlı olarak feshettiklerini belirttiler.

Bu durum, çevirmenlere dayatılmak istenen kölelik koşullarının somut bir örneğidir. Türkiye’de tamamen güvencesiz koşullarda, hiçbir sağlık güvencesi ve emeklilik olanağı, tek bir ücretli tatil günü olmaksızın, asgari ücretin altında gelirlerle hayatta kalmaya çalışan kalifiye emek sahibi çevirmenler açısından çevirdikleri kitapların yeni baskı yapmasının ve bu baskılardan ücret almanın bir tür “olmayan ikramiye” ya da “olmayan emeklilik” anlamına geldiğini, keza kitap çevirmenliğinin diğer sorunlarını “Kitap Çevirmenliğinin Kölelik Hâline Doğru” başlıklı yazımda belirtmiştim.

Yapı Kredi Yayınları Amin Maalouf ve “Tanios Kayası” okurlarının yıllardır bildiği ve tanıdığı bu nitelikli çeviriyi reddedip verilen emeği (ve tarafımdan yapılan çeviriyi) ıskartaya çıkarıp çöp haline getirmekte, üstelik kitabın yeni yapılacak çevirisinde eski çeviriden “faydalanma”, açık tabirle “intihal” ihtimalini apaçık ortaya koyarak kitabın eski çevirmenini tedirgin ve teyakkuz halinde tutmakta, ayrıca kitabın çevirisine talip olacak yeni çevirmen için de olası bir mayınlı alan yaratmaktadır. Yapı Kredi Yayınları’nın yarattığı bu çok yönlü mağduriyetin temelinde, yılda 2000 tl ile 4000 tl arası bir parayı ödemekten imtina etmesi, yani “çoksatar” nitelikteki kitapların çevirisini tek seferde ödenecek bir miktar parayla kapatıp bütün kârı gasp etme talebindeki neoliberal yayıncılık zihniyeti yatmaktadır.

Üstelik güvencesiz çalışma koşulları çerçevesinde çevirmenlerin bir sendikası; görev tanımı gereği çevirmenin hakkını aramakla mükellef, görev tanımı gereği buna zorunlu ve bununla bağlı bir örgütlenmesi mevcut değildir. Dolayısıyla “yasallık” görüntüsü altındaki bu “bir tür işten çıkartma”, bir tür “taşeronlaştırma”, bu emrivaki karşısında çevirmen şahıs olarak tek başına mücadele etmek mecburiyetindedir.

Çevirmen emeğini köle emeğine dönüştürmeye yönelik bu politikayı bastıkları ve yayımladıkları kitapların çizgisiyle, ruhuyla nasıl bağdaştırdıkları sorusunun cevabını yayınevine bırakmak üzere, böyle bir tavrı benimsemeyeceğine inandığım kitap okurlarına ve bu kölelik koşullarını kabul etmeyeceğini düşündüğüm çevirmenler ile çevirmen dostu yayınevlerine teşhir etmeyi, keza yurtdışındaki yayıncılara da bildirmeyi görev bildiğimi belirtmek isterim.

Bu açık mektubun duyulmasına katkı sağlayacak, duyarlılık gösterecek, tavır alacak herkese şimdiden teşekkürler, saygılar.

Bu yazıya ilk siz yorum yapın.

Yorumlar

Yorumlarınızı kendi özgür iradenizle yayınlamakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Yorum yaparak Toplum Kuralları ve Kullanım Koşulları'nı kabul etmiş sayılırsınız.

  • Lütfen birşeyler yazınız. Yorum alanı boş bırakılamaz.
  • Tebrikler! Yorumunuz onay sonrası yayınlanacaktır.
  • Mesajlarınız size hukiki sorumluluk doğurur.
  • Bir hata oluştu lütfen daha sonra tekrar deneyiniz!

Suriye sınırına komando takviyesi

Suriye sınırına komando takviyesi

Almanya'da 2 savaş uçağı havada çarpıştı

Almanya'da 2 savaş uçağı havada çarpıştı

Galatasaray, Ozornwafor'u renklerine bağladı

Galatasaray, Ozornwafor'u renklerine bağladı

Bakan Akar MHP Genel Başkanı Bahçeli'yi ziyaret etti

Bakan Akar MHP Genel Başkanı Bahçeli'yi ziyaret etti

Macron'dan Trump'a çağrı: Avrupa'ya karşı duruşun netleşmeli

Macron'dan Trump'a çağrı: Avrupa'ya karşı duruşun netleşmeli

MEB'den öğretmenlere müjde! 20 bin atama Ağustos’ta

MEB'den öğretmenlere müjde! 20 bin atama Ağustos’ta

Rejim güçleri İdlib'e fosforla saldırdı

Rejim güçleri İdlib'e fosforla saldırdı

Bakan Soylu: Türkiye'yi diktatörlükle suçlayanlar...

Bakan Soylu: Türkiye'yi diktatörlükle suçlayanlar...
 
Asker teröristlerin inlerine girdi! İşte içeriden görüntüler...

Asker teröristlerin inlerine girdi! İşte içeriden görüntüler...

Mahalleliyi korkutuyordu... Esrarengiz sesin sırrı çözüldü

Mahalleliyi korkutuyordu... Esrarengiz sesin sırrı çözüldü

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları

İşte diş çürüğüne engel olan besinler!

İşte diş çürüğüne engel olan besinler!