Sultan II. Abdülhamit Han´ın vefatı - Tarihte bugün 10 Şubat 1918

10 Şubat 2019 Pazar

Tarihte bugün 1918 yılında Osmanlı padişahlarının 34.sü ve tarihin en çok tartışılan şahsiyetlerinden biri olan Sultan II. Abdülhamit Han vefat etti

Tarihler ismini andığı zaman,

Sana hak verecek, ey koca Sultan;

Bizdik utanmadan iftira atan,

Asrın en siyasi Padişahına.

'Padişah hem zalim, hem deli' dedik,

İhtilâle kıyam etmeli dedik;

Şeytan ne dediyse, biz 'beli' dedik;

Çalıştık fitnenin intibahına.

Divane sen değil, meğer bizmişiz,

Bir çürük ipliğe hülya dizmişiz.

Sade deli değil, edepsizmişiz.

Tükürdük atalar kıblegahına.

Rıza Tevfik

Abdülhamit, 21 Eylül 1842'de İstanbul'da dünyaya geldi

Arapça, Farsça ve Fransızca öğrendi

İslami ilimlerin yanı sıra pozitif bilimlerle ilgili de iyi bir eğitim aldı

Marangoz atölyesi vardı ve binicilik, yüzme, atıcılık ve güreş gibi sporlarla uğraştı

Tiyatro ve operaya ilgi duyan bir padişahtı

II. Abdülhamit Han, Osmanlı Devleti'nin en sıkıntılı zamanlarında, 1876 yılında padişah oldu

İlk Osmanlı Anayasası Kanun-i Esasi'yi devreye sokarak I. Meşrutiyet'i ilan etti

1877-1878 tarihlerinde Ruslar ile girilen savaştan Osmanlı ordusu yenilgi ile çıkınca gayrimüslimlerin ayaklanmaları Meclis çalışmalarını aksatmaya başladı

Bundan dolayı II. Abdülhamit Han Meclis'in kendine verdiği yetkiyi kullanarak Meclis'i süresiz olarak tatil ettiğini açıkladı

33 yıl boyunca birçok dâhili ve hârici zorluğa göğüs gererek devleti idare etme vazifesini ifa etmeye çalıştı

II. Abdülhamit Han ulaşım meselesine çok önem verirdi

Bunun için tahta oturmasından itibaren Hicaz Demiryolu gibi birçok demiryolu inşasına imza attı

Onun döneminde eğitimde, sanatta, teknolojide büyük gelişim ve değişimler meydana geldi

31 Mart Ayaklanması sonucu İttihat ve Terakki Cemiyeti mensupları tarafından tahttan indirildi ve Selanik'e gönderildi

3 yıl sonra patlak veren Balkan Savaşları sebebiyle İstanbul'a Beylerbeyi Sarayı'na getirildi

Hayatının son 6 yılı sarayda geçti

Sultan Abdülhamit Han, 10 Şubat 1918 tarihinde Beylerbeyi Sarayı'nda vefat etti

Cenazesi Çemberlitaş'taki II. Mahmut haziresine defnedildi

Siyasetinin merkezine denge politikasını koyarak devletin çöküşünü engellemeyi ve devleti yeniden güçlendirmeyi temel hedef olarak belirleyen II. Abdülhamid Han, Osmanlı padişahlarının Tanzimat döneminden beri bürokrasi karşısında gerileyen gücünü yeniden tesis etmiş ve eğitimden ekonomiye, dış politikadan kültür ve medeniyete kadar birçok alanda önemli başarılara imza attı

Bundan dolayı II. Abdülhamid dönemi, Osmanlı Devleti’nin kimliğini yeniden şekillendirdiği bir dönem olarak kayda geçti

Sultan II. Abdülhamid, dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan Müslümanların 1800’lerden itibaren Batı emperyalizminin hâkimiyetine girmesi karşısında hilafet kurumuna yeniden canlılık kazandırarak imparatorluk sınırları dışındaki Müslümanlara ulaşma gayreti içinde oldu

Diğer taraftan benimsediği politikalar yoluyla imparatorlukla Müslüman tebaası arasındaki bağları güçlendirmeye çalıştı

Hayata geçirdiği kapsamlı reformlarla ve kurumsal yeniliklerle Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecine yeni bir ivme kazandırdı

Onun döneminde, bürokratik kurumların yanı sıra imparatorluğun her tarafına yayılan eğitim ve bayındırlık faaliyetleri neticesinde toplumsal yapıda da ciddi bir dönüşüm süreci yaşandı

Sultan II. Abdülhamid saraydan çıkmayan bir padişah olarak toplumsal hafızada iz bırakmış olsa da, iktidarı döneminde toplumun gündelik hayatına “görünmeden görünür” olarak sürekli nüfuz etmiş ve her yerde varlığını hissettirmişti

II. Abdülhamid’in kamusal alanda görünür olmasını sağlayan törenler arasında en etkili olanlar Cuma Selamlığı, cülûs ve doğum yıldönümü kutlamalarıydı

Bu törenler içinde Abdülhamid, Cuma Selamlığında fiziki olarak halkın içinde bulunurdu

Sultan II. Abdülhamid’in toplumsal hafızada derin izler bırakmasının en önemli unsurları onun döneminde yapılan hayır kurumları ve günümüzde de pek çoğu ayakta olan kamu binalarıdır

Bunlar Sultan II. Abdülhamid’in icraatlarının sessiz tanıkları olarak sürekli kendisini hatırlatmaktadır

Sultan II. Abdülhamid zor bir zamanda yaşamasına ve zor şartlar altında olmasına rağmen, devletin varlığını devam ettirebilmesi için son derece önemli olan uzun süreli bir barış dönemini tesis etmeyi başardı

Birçok alanda yeni müesseseler inşa etti ve “modern” bir devlet olmanın gerektirdiği alt yapının temellerini başarıyla attı

Sultan II. Abdülhamit Han atalarından kalan mukaddes emanete sadık kaldığını ve ülkeyi muhafaza misyonunu hakkıyla ifa ettiğini şu sözleri ile anlatır:

“Otuz üç sene millet ve devletim için, memleketimin selâmeti için çalıştım. Elimden geldiği kadar hizmet ettim. Hâkimim Allah ve beni muhâkeme edecek de Rasûlullah’tır. Bu memleketi nasıl buldumsa öylece teslim ediyorum. Hiç kimseye bir karış toprak vermedim. Hizmetimi ancak Cenab-ı Hakk’ın takdirine bırakıyorum Ne çare ki düşmanlarım, bütün hizmetime kara bir çarşaf çekmek istediler ve muvaffak da oldular."