Köşe Yazarları ve Köşe Yazıları

Medaim YANIK
myanik@stargazete.com
Yazarın Sayfası

Beden hazları bağımlılığı

14 Aralık 2019 Cumartesi

Beden hazları normalde mutluluğumuzun bir parçası. Allah’ın verdiği nimetlerden haz almak normal sınırlarda hem meşru hem güzel bir şey. Fakat hazlar meselesinde yerli yerindelik yakalanmadığında acı ve rezalet de ortaya çıkabilir. 

Beden hazlarının yerli yerinde yaşanması normalde mutluluğumuza katkı sağlar. Ama eğer hazlar yerli yerinde yaşanmaz, bağımlılığa dönerse kişiye her zaman zarar verir. Aşırı yemek, içkiler, cinsellik bağımlılığa dönebilir. Örneğin cinsellik insan bedeninin en güzel hazlarından biriyken çok kolay sapkınlığa veya bağımlılığa dönebilir. Kişi hayatının enerjisini bütünüyle cinselliğin peşinde koşarak yaşayabilir. Hayatın diğer unsurlarını bozacak kadar cinselliği merkeze alabilir. Bu tarzdaki bir cinsellik artık doğal bir zevk halinden çıkmış, psikolojik bağımlılığa dönmüştür ve sonuçları itibariyle de her zaman kişiye olumsuz etkir. 

Beden hazlarından birine bağımlılık geliştirmek o zevke geçici bir doyum artışına, sonrasında o hazzın azalmasına ve diğer hazlardan uzaklaşmaya sebep olur. Böylece kişinin haz paneli daralır. Yani, bir hazda bağımlılığa düşmek kişinin haz sisteminin bozulmasına sebep olur. Örneğin açken yiyecek yemek haz verir. Biraz fazla yediğimizde rahatsızlık verir. Daha fazla yersek kusarız. Sürekli fazla yemek yemeye başlarsak yemeğin verdiği hazlar azalmaya başlar ama kendimizi yemekten durduramayız. Artık psikolojik yeme hali oluşur. Kişi yemeği merkeze aldığında diğer hazlara ilgi azalabilir. Bu durum en azından madde bağımlılıklarında kesin böyledir. Uyuşturucu madde bağımlılığı geliştiren biri bağımlılık maddesi dışında diğer hazlara ilgisiz hale gelir. Örneğin bir eroinmanın cinselliği kalmaz. 

 

HAZZIN ZEVKE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

Beden hazlarının dengeli ve yerli yerinde deneyimlenmemesi sorunlara yol açtığından, hazların çeşitlendirilmesi ve makul düzeyde yaşanması gerekir. Ayrıca hazlar estetize edilerek zevke dönüştürülmelidir. Zevk haline dönüşmüş haz terbiye edilmiş, kültürel olarak kabul edilebilir hale gelmiş, yaşamda daha nitelikli temsil edilir olmuş demektir. Örneğin yemek zevki hazırlanma süreci ve yenme süreci ile akış yaşantısı oluşturabilecek bir hale gelebilir. 

  

HAZZIN MEŞRUİYETİ  

Beden hazlarının meşruiyetini kültür ve değerler belirler. Dini, kültürel, bilimsel ve hukuki sınırlar beden hazlarının yaşanma biçimine çerçeve çizer. Bu sebeple beden hazları istendiğinde hemen doyurulmaz. Doyurulma biçiminin usul ve adabı olur. Eğer beden hazları bu usul ve adaptan koparılırsa kişi ve sosyal çevresi için yıkıcı hale gelebilir. Nasıl beden hazlarının bastırılması ve yaşanmasının engellenmesi problemse; beden hazlarının dini, kültürel, bilimsel ve hukuki çerçeveden koparılması da problem oluşturur. 

Sonuç olarak, beden hazları yerli yerinde olduğunda, dini/kültürel/psikolojik/bilimsel/hukuki çerçeve içinde yaşanırsa hoş ve güzeldir. Aksi takdirde aşırıya gitmiş haz yaşantıları ya bağımlılığa dönerek ya da sosyal sonuçları itibariyle kişiye zarar verir.