48 saatlik tehdit rafa kalktı! Trump'tan sürpriz U dönüşü: Perde arkasında 15 maddelik gizli plan

ABD ile İran arasındaki gerilimde dikkat çeken bir kırılma yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump'ın yalnızca 48 saat önce dile getirdiği sert askeri tehditleri geri çekmesi ve "barış görüşmeleri başladı" açıklaması, uluslararası kamuoyunda "U dönüşü" olarak yorumlandı. Bu ani değişimin arkasında ise yoğun diplomasi trafiği ve gizli müzakereler olduğu iddia ediliyor.

İngiltere merkezli The Telegraph gazetesinin haberine göre, Washington ile Tahran arasında 15 maddelik kapsamlı bir gizli anlaşma taslağı üzerinde çalışılıyor. Söz konusu planın, bölgedeki askeri dengeleri kökten değiştirebilecek maddeler içerdiği öne sürülüyor.

5 YIL BOYUNCA PROGRAMLAR DURACAK

İddialara göre anlaşmanın en dikkat çekici maddeleri İran'ın askeri kapasitesine yönelik. Buna göre Tahran yönetimi, 5 yıl boyunca hem balistik füze programını hem de nükleer faaliyetlerini durdurmayı kabul edecek. Ayrıca uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askıya alınması ve daha önce hedef alınan üç kritik tesisin kapatılması planlanıyor.

Bu tesisler arasında Natanz, İsfahan ve Fordo nükleer merkezleri yer alıyor. Söz konusu adımın, İran'ın nükleer kapasitesini ciddi ölçüde sınırlayacağı değerlendiriliyor.

ABD 50 BİN ASKERİ GERİ ÇEKECEK

Planın diğer ayağında ise ABD'nin bölgedeki askeri varlığı bulunuyor. İddiaya göre Washington yönetimi, Orta Doğu'daki yaklaşık 50 bin askerini geri çekmeyi ve bazı stratejik üsleri kapatmayı taahhüt edecek.

Bu kapsamda gözler, Katar'da bulunan ve ABD'nin bölgedeki en büyük askeri noktalarından biri olan Al Udeid Air Base üzerine çevrildi. Üssün akıbetine ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, olası bir geri çekilmenin bölgesel güç dengelerini doğrudan etkileyeceği belirtiliyor.

ARABULUCULAR DEVREDE

Haberde, müzakere sürecinde dikkat çeken bir diplomatik trafik yaşandığı da vurgulandı. ABD adına Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın, İran tarafında ise Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf ile temas kurduğu öne sürüldü.

Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın arabulucu rol üstlendiği süreçte özellikle Kahire'nin dikkat çekici bir hamle yaptığı iddia edildi. Wall Street Journal gazetesine göre Mısır istihbaratı, İran'ın en güçlü askeri yapılarından biri olan Islamic Revolutionary Guard Corps ile doğrudan temas kurdu.

5 GÜNLÜK ATEŞKES ÖNERİSİ

Diplomatik sürecin ilerlemesi için Mısır'ın taraflara 5 günlük geçici ateşkes önerdiği de kulislere yansıdı. Bu adımın, sahadaki tansiyonu düşürerek daha kapsamlı bir anlaşmanın önünü açmayı hedeflediği ifade ediliyor.

Öte yandan Donald Trump'ın İran'ın enerji altyapısına yönelik saldırı tehdidini ertelemesi de "müzakerelerde ilerleme sağlandığı" şeklinde yorumlandı.

BEYAZ SARAY'DAN TEMKİNLİ MESAJ

Riyad merkezli temaslardan gelen bilgilerin ardından Beyaz Saray'ın politika değişikliğine gittiği belirtiliyor. Trump yönetimi, askeri seçenekleri ikinci plana iterken diplomasi kanalını öne çıkardı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise yaptığı açıklamada, "ABD basın üzerinden müzakere yürütmeyecek" diyerek sürecin hassasiyetine dikkat çekti ve ortaya atılan iddialar konusunda temkinli olunması gerektiğini vurguladı.

PERDE ARKASINDA NE VAR?

Uzmanlara göre bu ani politika değişikliğinin arkasında yalnızca diplomatik gelişmeler değil, aynı zamanda savaşın artan ekonomik maliyeti ve bölgesel riskler de bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek bir kriz, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkileyebileceği için Washington'un daha temkinli hareket ettiği değerlendiriliyor.

Henüz resmi olarak doğrulanmayan 15 maddelik plan, doğruysa, yalnızca ABD-İran ilişkilerinde değil, Orta Doğu'nun genel güvenlik mimarisinde de tarihi bir dönüm noktası olabilir. Ancak tarafların sessizliği, sürecin kırılganlığını ve perde arkasındaki pazarlıkların henüz tamamlanmadığını gösteriyor.