Dünyanın gözü Pakistan'da: İran-ABD müzakereleri başladı

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran-Washington, Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmelere başladı.

Pakistanlı kaynaklar AA'ya yaptığı açıklamada ABD ve İran arasındaki görüşmelerin, Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtti.

Kaynaklar, tarafların Pakistanlı yetkililerle İslamabad'daki bir otelde doğrudan görüşmeler öncesi, "aradaki sorunları çözmek amacıyla" Pakistan heyetleriyle ayrı ayrı görüştüğünü kaydetti.

Kaynaklardan birisi, "İki heyetin ne zaman yüz yüze görüşeceğini şu anda söyleyemem. Şu anda Pakistanlı yetkililer ile görüşüyorlar." ifadesini kullandı.

- ABD HEYETİNE VANCE, İRAN HEYETİNE KALİBAF BAŞKANLIK EDİYOR

İslamabad Görüşmeleri olarak adlandırılan görüşmelere, İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık ediyor.

Görüşmelere İran'dan Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan ve Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti ile birlikte kalabalık bir heyet katılıyor.

ABD tarafına ise Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ediyor. ABD heyetinde ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ve Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da yer alıyor.

Arabulucu Pakistan tarafında da Başbakan Navaz Şerif, Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asım Münir, görüşmelerde yer alıyor.

Müzakereler öncesi hem İran heyeti hem de Amerikan heyeti Pakistan Başbakanı Şerif ile ayrı ayrı görüşmelerde bulundu.

- İRAN'IN ŞARTLARI

İran, görüşmelerde topraklarına yönelik bir daha saldırı düzenlenmeyeceğine dair kesin garanti verilmesini, yaptırımların kaldırılmasını, sivil nükleer programının tanınmasını ve dondurulan varlıkların iadesi, tazminat ve "Hürmüz Boğazı için yeni geçiş protokolü" gibi maddeleri şartları olarak sunuyor.

Ateşkesin duyurulmasının ardından Trump, sosyal medya üzerinden İran'ın 10 maddelik karşı teklifini "mantıklı ve üzerinde konuşulabilir bir zemin" şeklinde nitelemesine rağmen Başkan Yardımcısı Vance ve Beyaz Saray Sözcülüğü İran'ın taleplerini "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

Tahran-Washington, bu gelişmelerle 40 günlük savaşta varılan geçici ateşkesi kalıcı hale getirmek için görüşmelere başlarken İsrail'in Lübnan'a saldırılarını sürdürmesi ve tarafların talepleri arasındaki büyük farklılık sürecin kırılganlığını artırıyor.

İşte ABD/İsrail-İran savaşında dakika dakika yaşananlar:

14:33 İran'ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Emiri Mukaddem, ABD-İsrail'in İran'a karşı başlattığı ve bölgesel ile küresel güvenliği tehlikeye atan savaşı sona erdirmeye yönelik iyi niyetli arabuluculuk çabalarına saygı göstermesini beklediklerini söyledi.

14.11 Pakistan'ın başkenti İslamabad'da, ABD ile İran arasında bugün yapılması planlanan ateşkes görüşmeleri kapsamında görüşmelerin gerçekleştirileceği otel ve çevresinde geniş güvenlik önlemleri alındı.

14:07 Pakistanlı kaynaklar ABD ve İran arasındaki görüşmelerin, Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtti.

13:47 Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, savaş uçakları ve destek unsurlarının yanı sıra teknik ekipler ve operasyonel personelden oluşan Pakistanlı bir birliğin stratejik savunma anlaşması kapsamında Kral Abdulaziz Hava Üssü'ne ulaştığını duyurdu.

13:29 İran'ın 40 gün süren savaşta İsrail'e misillemelerinde 650 füze fırlattığı bildirildi

13:28 İran ile bugün yapılması planlanan ateşkes görüşmeleri için İslamabad'da bulunan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyet, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüştü.

13.20 İran basınından Tehran Times, Tahran heyetinin ABD ile müzakere etmeden önce kendi arasında bir istişare toplantısı yaptığını aktararak görüntü paylaştı.

13:11 Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı: Pakistan'dan bir askeri güç, iki ülke arasındaki stratejik savunma anlaşması kapsamında Kral Abdulaziz Hava Üssü'ne ulaştı

13.00 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile gerçekleştireceği görüşme için geldiği İslamabad'da, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüştü.

12.47 İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia Gomez, ülkesini tehdit eden ve "diplomatik savaş yürütmekle" suçlayan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu "soykırımcı" olarak tanımlayarak, ona karşı olmanın İspanya için bir gurur kaynağı olduğu söyledi.

12.33 ABD merkezli CNN televizyonu, Çin'in önümüzdeki birkaç hafta içinde İran'a yeni hava savunma sistemleri göndermeye hazırlandığını aktardı.

12.22 İranlı yetkili: ABD, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını kabul etti.

12.00 İran devlet televizyonu: İran müzakere heyeti Pakistan Başbakanı Şerif ile görüştü.

12.13 İngiliz Reuters haber ajansı adı açıklanamayan kaynaklara dayandırdığı haberinde, İran dini lideri Mücteba Hamaney'in ABD'nin hava saldırısında yüzünden ve bacağından ağır yaralandığını, yüzünün tanınmaz halde olduğunu aktardı.

12.04 İran'ın Hürmüz Boğazı'na yerleştirdiği mayınları bulamadığı iddia edildi.

11.29 İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, Pakistan'da gerçekleştirilecek İran-ABD müzakerelerine ilişkin "İslamabad'da 'önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle' karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak." dedi.

10.35 İran'ın cephaneliğinde, hala yer altı depolarından fırlatıcıları çıkararak kullanılabilecek binlerce balistik füze bulunduğu iddia edildi.

10:20 ABD ordusunun, nisan ayının başından bu yana İran'a yönelik saldırılarda 8 adet "MQ-9 Reaper" tipi insansız hava aracını (İHA) kaybettiği ileri sürüldü.

10.15 ABD ile İran arasında müzakerelerin Türkiye saatiyle 13.00'te başlaması bekleniyor.

10:10 Pakistan'da bulunan İran heyetinin, ABD'ye sunulan ön şartlar tam anlamıyla yerine getirilmeden müzakere kararı almayacağı belirtildi.

10:03 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyet, İran ile yapılacak görüşmeler için Pakistan'ın başkenti İslamabad'a geldi.

08.58 ABD'li müzakerecilerin İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelerde, İran'dan ABD'li mahkumların serbest bırakılmasını isteyeceği öne sürüldü.

06.51 İsrail ordusu, 28 Şubat'ta ABD ile İran'a karşı başlattığı savaşta şu ana kadar 10 bin 800'den fazla hava saldırısı düzenlediğini iddia etti.

03.06 ABD Başkanı Donald Trump, İran'la yapılacak müzakerelerden çıkacak sonucu merakla beklediklerini belirterek, "Ne olduğunu göreceğiz. Askeri açıdan yenildiler. Hürmüz Boğazı'nı onlarla ya da onlar olmadan açacağız. Bence oldukça hızlı bir şekilde açılacak ve açılmasa bile, bir şekilde işi bitireceğiz" açıklamasında bulundu.

01.47 ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'da İran'la yapılacak müzakerelerde olası bir anlaşma için ilk şartın "nükleer silah üretilmemesi yönünde garanti verilmesi" olacağını belirtti.

01.27 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'yle yürütülecek müzakerelere ilişkin, "İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok." dedi.

00.16 Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İran'a, sorumlu davranma ve müzakereleri baltalayacak her türlü eylemden kaçınma çağrısında bulundu.

- ABD-İRAN ARASINDA İSRAİL'İ DE KAPSAYAN GEÇİCİ ATEŞKES

ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etmişti. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'ın açıklamasının aksine İran'ın taleplerinin "kabul edilemez" olduğunu söylemişti.

İran ile ABD arasında varılan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin arabulucusu Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığını açıklamasına rağmen ABD yönetimi daha sonra İsrail'in Lübnan'a saldırılarının İran'la yapılan geçici ateşkesin bir parçası olmadığını savunmuştu.

İran ise ateşkesin Lübnan dahil bölgedeki tüm çatışma ve savaşların durdurulmasını içerdiğini açıklamıştı.

ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkese Lübnan'ın dahil olmadığını savunan İsrail'in, 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılarda en az 1888 kişi hayatını kaybetti.