27 Temmuz 2024 Cumartesi / 21 Muharrem 1446

İran'ı sarsan helikopter kazası! Reisi hayatını kaybetti

Akıncı İHA'nın tespitlerinin ardından bulunan helikopter enkazında İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan dahil 9 kişinin cansız bedeni bulundu. Reisi'nin helikopter kazasında hayatını kaybetmesi üzerine dünya liderleri, taziye mesajları paylaştı. İran'da 5, Lübnan'da 3, Pakistan'da 1 günlük yas ilan edildi. İran'da hükümet kurulu acil toplantı yaptı. Reisi'nin cenazesi yarın Meşhed'de toprağa verilecek.

AA20 Mayıs 2024 Pazartesi 06:49 - Güncelleme:
İran'ı sarsan helikopter kazası! Reisi hayatını kaybetti

İran devlet televizyonu, Cumhurbaşkanı Reisi'yi taşıyan helikopterin dün geçirdiği kazada kurtulan olmadığını duyurdu.

Helikopterin enkazına 15 saatlik çalışma sonrasında ulaşılırken, Reisi ile Dışişleri Bakanı Abdullahiyan, Tebriz Valisi Malik Rahmeti ve İran lideri Hamaney'in Tebriz Temsilcisi Muhammed Ali Al-i Haşim'in de kazada hayatını kaybedenlerin arasında yer aldığı belirtildi.

Reisi'nin helikopterinde bulunan Devrim Muhafızları Ordusu mensubu 2 üst düzey askeri yetkili ile 3 mürettebatın da kazada yaşamını yitirdiği kaydedildi.

- REİSİ'NİN HELİKOPTERİNİN ENKAZI, AKINCI İHA'NIN TESPİTLERİNİN ARDINDAN BULUNMUŞTU

Cumhurbaşkanı Reisi, dün helikopterle, İran-Azerbaycan sınırında bir barajın açılış törenine katılmıştı.

İran devlet televizyonu, Reisi'nin helikopterinin bölgeden dönerken sert iniş yapması suretiyle kaza meydana geldiğini; Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Doğu Azerbaycan Eyalet Valisi Malik Rahmeti ve Tebriz Cuma İmamı Ayetullah Ali Haşim'in de helikopterde bulunduğunu duyurmuştu.

İran'daki görevinden başarıyla dönen Akıncı İHA'dan ay yıldız rotası!

Arama kurtarma ekipleri, olumsuz hava şartları nedeniyle çalışmaların güçlükle sürdüğünü bildirmiş, İran, Türkiye'den havadan arama çalışması yapmak için insansız hava aracı (İHA) talep etmişti.

Türkiye'nin, İran Cumhurbaşkanı Reisi ve bazı yetkililerin geçirdiği helikopter kazasına ilişkin arama faaliyetlerinde görevlendirdiği Akıncı İHA, helikopterin enkazı olabileceği düşünülen ısı kaynağını tespit ederek koordinatlarını İran makamlarıyla paylaşmıştı.

İran devlet televizyonu, Akıncı İHA'nın tespitlerinin ardından bulunan İran Cumhurbaşkanı Reisi ve Dışişleri Bakanı Abdullahiyan'ı taşıyan helikopterin enkaz noktasında yaşam belirtisi olmadığını duyurmuştu.

İRAN'DA HÜKÜMET ACİL TOPLANTI YAPTI

İran'da Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan'ın helikopter kazasında hayatını kaybettiğinin açıklanmasının ardından hükümet kurulu acil toplantı yaptı.

Toplantı sonrası yapılan açıklamada, Reisi ve Abdullahiyan'ın yanı sıra Doğu Azerbaycan Valisi Malik Rahmeti, Tebriz Cuma İmamı Muhammed Ali Al Haşim ve beraberindeki yetkililerin helikopter kazasında hayatını kaybettiği ifade edildi. İran Anayasayı Koruyucular Konseyi Sözcüsü Tahan Nezif de yaptığı açıklamada, İran Anayasası'na göre Cumhurbaşkanın görevlerini Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Muhbir'in devralması gerektiğini belirtti. Nezif, bunun gerçekleşmesinin de İran Lideri Ali Hamaney'in onayına bağlı olduğunu kaydetti.

REİSİ VE ABDULLAHİYAN'IN ARDINDAN DÜNYA LİDERLERİNDEN TAZİYE MESAJLARI

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ve diğer kişilerin helikopter kazasında hayatını kaybetmesi nedeniyle İran dini lideri Ali Hamaney'e taziye mesajı gönderdi.

Aliyev, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Dost ve kardeş İran Cumhuriyeti ve halkının ağır kaybı, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ve diğer kişilerin helikopter kazasında trajik bir şekilde hayatını kaybetmesi haberi bizi derinden sarstı. İran halkı, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi şahsında, hayatı boyunca ülkesine özveri ve sadakatle hizmet eden seçkin bir devlet adamını kaybetti. Onun aziz hatırası her zaman kalbimizde yaşayacak. Bu üzücü günde yüce Allah'tan dost ve kardeş İran halkına sabır ve metanet diliyor, acılarını paylaştığımızı ifade ediyor, size, hayatını kaybedenlerin aile ve yakınlarına, tüm halkınıza kendi adıma ve Azerbaycan halkı adına başsağlığı diliyorum. Allah rahmet eylesin."

PAKİSTAN'DA 1 GÜNLÜK YAS

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif taziye mesajında Pakistan bayraklarının bir gün yarıya indirileceğini duyurarak "Pakistan, bir aydan kısa bir süre önce Cumhurbaşkanı Reisi ve Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan'ı tarihi bir ziyarette ağırlama mutluluğunu yaşadı. Pakistan'ın iyi dostlarıydılar. Pakistan bir günlük yas tutacak, Cumhurbaşkanı Reisi ve arkadaşlarına saygı ve Kardeş İran'la dayanışma göstergesi olarak bayrak yarıya indirilecek" dedi.

LÜBNAN, İRAN CUMHURBAŞKANI REİSİ'NİN ÖLÜMÜ NEDENİYLE 3 GÜNLÜK YAS İLAN ETTİ

Lübnan Başbakanı Necib Mikati, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan'ın helikopter kazasında hayatını kaybetmesi nedeniyle ülkede 3 günlük resmi yas ilan edildiğini ve bayrakların yarıya indirildiğini duyurdu.

LAVROV: REİSİ, RUSYA'NIN GÜVENİLİR BİR DOSTUYDU

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Reisi ve Abdullahiyan için yayımladığı taziye mesajında, "Bu seçkin siyasi şahsiyetleri, devletlerinin çıkarlarını kararlılıkla savunan ve Anavatan'a özverili hizmette hayatlarını feda eden İran İslam Cumhuriyeti'nin gerçek vatanseverleri olarak daima hatırlayacağız. Cumhurbaşkanı Reisi ve Dışişleri Bakanı Abdullahiyan, Rusya'da ülkemizin gerçek ve güvenilir dostları olarak tanınmışlardır. Karşılıklı fayda sağlayan Rus-İran iş birliğinin ve güvene dayalı ortaklığın güçlendirilmesinde oynadıkları rol paha biçilemezdir. Hayatını kaybedenlerin aileleri ve dostlarının yanı sıra tüm dost İran halkına en içten taziyelerimizi sunuyoruz. Bu kederli anınızda düşüncelerimiz ve kalplerimiz sizlerle birlikte" dedi.

- İRAN CUMHURBAŞKANI İBRAHİM REİSİ KİMDİR?

Hukukçu din adamı kimliğiyle bilinen Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, 14 Aralık 1960'ta İran'ın Meşhed kentinde doğdu.

Reisi, 1979'daki devrimin ardından kariyerine 1981'de Kereç Savcısı olarak başladı. Görevinde hızla yükselen Reisi, kısa sürede henüz 25 yaşındayken Tahran Başsavcı Vekilliği makamına oturdu.

Reisi, İran devrim lideri Humeyni'nin talimatıyla 1988'de hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararını veren 4 kişilik komitede yer aldı.

Humeyni'nin ölümü sonrası Ali Hamaney döneminde devlet makamlarında hızla yükselen Reisi, 1989-1994 yıllarında Tahran Başsavcılığı görevinde bulundu. 1994 yılında Devlet Denetleme Kurumu Başkanlığına atanan Reisi, 10 yıl boyunca bu görevde kaldı.

Reisi, 2004'te Yargı Erki Başkanı Birinci Yardımcılığı görevine atandı. 2014 yılında İran Genel Başsavcılığına atanan Reisi, 2016'da yine Hamaney tarafından Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbe ve Külliyesi Vakfı Başkanlığı'na getirildi.

Ülkede 19 Mayıs 2017'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de aday olan Reisi, o dönemdeki Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye karşı seçimleri kaybetti.

Reisi, kendisinden önceki Yargı Erki Başkanı Ayetullah Amuli Sadık Laricani'nin Hamaney tarafından görevden alınarak Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Başkanlığına atanmasının ardından Mart 2019'da boşalan Yargı Erki Başkanlığı'na getirildi.

İran'da 18 Haziran 2021'de gerçekleştirilen seçimde Reisi, oyların yüzde 62'sini alarak açık ara farkla kazanıp ülkenin 8. Cumhurbaşkanı oldu. Reisi'nin cumhurbaşkanlığı döneminde özellikle komşularla ilişkilere öncelik veren dış politika izlendi. Bu dönemde Suudi Arabistan ile ilişkiler 7 yıl aradan sonra yeniden kuruldu.

- ABD'NİN YAPTIRIM LİSTESİNDEYDİ

Reisi, siyasi tutukluların idam edilmesinde ve 2009'daki sosyal çalkantıların bastırılmasında oynadığı iddia edilen rol nedeniyle Kasım 2019'da ABD tarafından yaptırım listesine alındı.

İbrahim Reisi'nin ismi, Hamaney sonrasında ülke liderliği makamına oturması muhtemel adayların arasında bulunuyordu.

- İRAN DIŞİŞLERİ BAKANI HÜSEYİN EMİR ABDULLAHİYAN KİMDİR?

Muhafazakar kimliğiyle tanınan Hüseyin Emir Abdullahiyan, 1964 yılında İran'ın Simnan eyaletine bağlı Damgan kentinde doğdu.

1991 yılında Tahran Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden mezun olan ve Farsça, Arapça ile İngilizce bilen Abdullahiyan, eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad döneminde bir süre Bahreyn Büyükelçisi olarak görev yaptı.

Daha sonra Ahmedinejad ve Hasan Ruhani dönemlerinde Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcılığı yapan Abdullahiyan, 3 yıl yardımcılığını da yaptığı eski Dışişleri Bakanı Cevad Zarif sonrası Ağustos 2021'de Dışişleri Bakanı oldu.

Abdullahiyan, Dışişleri Bakanlığı görevinden önce, son olarak Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın Uluslararası İlişkilerden Sorumlu Özel Yardımcılığı görevini yürütüyordu.

Abdullahiyan'ın Dışişleri Bakanlığı döneminde, İran, Tahran ile Riyad arasında yaşanan gerginliğin ardından 7 yıl sonra Suudi Arabistan ile Mart 2023'te diplomatik ilişkilerin yeniden başlatılması ve büyükelçiliklerin karşılıklı olarak açılması konusunda anlaşma sağlandı.

- CUMHURBAŞKANI BİRİNCİ YARDIMCISI GEÇİCİ OLARAK GÖREVİ DEVRALACAK

İran Anayasası'nın 131'inci maddesi, cumhurbaşkanının ölümü halinde cumhurbaşkanının seçilememesi hallerinde, ülke liderinin (Ali Hamaney) atamasıyla, birinci cumhurbaşkanı yardımcısının cumhurbaşkanının yetki ve sorumluluklarını devralmasını öngörüyor.

Meclis başkanı, yargı erki başkanı ve birinci cumhurbaşkanı yardımcısından oluşan kurul, yani yasama, yürütme ve yargı başkanları, yeni bir cumhurbaşkanının en fazla 50 gün içerisinde seçilmesi için süreci düzenlemekle yükümlü.