Soykırım tartışması krize dönüştü... Güney Afrikalı Bakanın G20 başvurusu reddedildi

ABD ile Güney Afrika arasında derinleşen diplomatik kriz, Washington'ın G20 toplantısı öncesinde attığı yeni adımla tırmanışa geçti. Güney Afrika Maliye Bakanı Enoch Godongwana liderliğindeki heyetin akreditasyon başvurusunun reddedilmesi, Pretorya yönetiminden sert tepki aldı. İki ülke arasındaki ilişkiler, Trump döneminde başlayan gerilimle kopma noktasına yaklaştı.

GÜNEY AFRİKA'DAN ABD'YE 'KURAL İHLALİ' TEPKİSİ

Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı Genel Direktörü Zane Dangor, basına yaptığı açıklamada, Bakan Godongwana liderliğindeki heyetin 16 Nisan'da Washington'da düzenlenecek G20 Maliye Bakanları Toplantısı'na katılım için yaptığı akreditasyon başvurusunun ev sahibi ülke ABD tarafından reddedilmesini "kural ihlali" olarak nitelendirdi.

Dangor, Güney Afrika'nın daimi üye statüsünün, tüm üst düzey bakanlar görüşmelerinde masada yer almasını gerektirdiğini vurgulayarak, "G20 toplantısına katılamamamız, G20 kurallarının ihlalidir çünkü biz G20'nin misafir ülkesi değil tam üyesiyiz." dedi.

Maliye Bakanlığından yapılan açıklamada, hem Godongwana'nın hem de Güney Afrika Merkez Bankası Başkanı Lesetja Kganyago'nun, bu hafta düzenlenecek G20 Maliye Bakanları toplantısına katılamayacağı doğrulandı.

TRUMP'IN 'SOYKIRIM' İDDİASIYLA BAŞLAYAN GERİLİM KOPMA NOKTASINDA

İki ülke arasındaki ilişkilerde, Şubat 2025'te ABD Başkanı Donald Trump'ın Güney Afrika'da beyaz çiftçilere yönelik "soykırım" yapıldığı ve topraklarına el konulduğu yönündeki sert iddialarının ardından başlayan gerilim, ertesi ay Güney Afrika'nın Washington Büyükelçisi Ebrahim Rasool'un sınır dışı edilmesiyle kopma noktasına gelmişti.

Güney Afrika'nın G20 üyesi olmaması gerektiğini belirtip, zirveye ev sahipliği yapmasını "tam bir rezalet" olarak nitelendiren Trump, geçen yıl Johannesburg'da düzenlenen zirveye katılmamıştı ve zirvede ABD temsilcisi de yer almamıştı.

ABD'NİN G20 ZİRVESİNE BOYKOTU VE SONUÇ BİLDİRİSİ KRİZİ

ABD, boykot ettiği zirvede sonuç bildirisinin yayımlanmasına da karşı çıkmıştı. ABD yönetimi, ayrıca Güney Afrika'nın G20 gündemine yerleştirdiği iklim değişikliğiyle mücadele, temiz enerjiye geçişin finansmanı ve iklim kaynaklı afetlere hazırlık gibi başlıklara da itiraz etmişti.

Diplomatik baskılara karşın Pretorya yönetiminin çabaları sonucu, G20 liderleri normalde zirvenin sonunda yayımlanan bildiriyi, ilk oturumda kabul etmişti.

Güney Afrika'daki G20 Zirvesi'nde dönem başkanlığı devir teslim töreni de ABD'den uygun seviyede katılım olmadığı gerekçesiyle yapılmamıştı.

Son olarak Mart 2026'da Washington yönetiminin yoğun baskı ve boykot tehdidi neticesinde, Fransa G7 Zirvesi'ne katılması için Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa'ya sunduğu daveti geri çekmişti.

UAD'DE İSRAİL ALEYHİNE AÇILAN SOYKIRIM DAVASI

Güney Afrika Cumhuriyeti, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle 29 Aralık 2023'te İsrail aleyhine UAD'de dava açmıştı.

Güney Afrika, Gazze'deki durumun aciliyet teşkil etmesi sebebiyle UAD'den ihtiyati tedbirlere hükmetmesini istemiş ve tedbir talebine ilişkin duruşmalar 11-12 Ocak'ta Hollanda'nın Lahey kentindeki Barış Sarayı'nda yapılmıştı.