Türkiye'nin uzay hamlesine yoğun talep! Farklı ülkelerden niyet mektupları geldi

Anadolu Ajansının (AA) Global İletişim Ortağı olduğu INSECSPACE'26, Türkiye Uzay Ajansı (TUA), TÜRKSAT, TÜBİTAK UZAY, Telekomünikasyon Uydu ve Yayıncılık İş İnsanları Derneği (TUYAD) ile MONIN işbirliğinde yapıldı. Bu yılki teması "Uydu Sistemlerinde Yenilikçi Teknolojilerin Güvenli Kullanımı" olan etkinlik, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi.

Atalay, burada yaptığı konuşmada, uzayın herkesin ilgi alanına girdiğini ve pek çok ülke için yeni bir egemenlik alanı haline geldiğini ifade etti.

Bu nedenle "İstikbal göklerdedir." sloganının 100 yıl önce olduğu gibi bugün de geçerli olduğunun altını çizen Atalay, "TÜRKSAT olarak uzayın belli bir segmentini kullanıyoruz. Şu anda uzayda yaklaşık 14 bin 500 civarında faal uydu var. Bunların yüzde 90'ı alçak yörüngede faaliyet gösteriyor. Biz biliyoruz ki bir alçak yörünge uydu operatörünün 42 bin uydu atma hedefi var ve peyderpey atıyor. Ancak uzay boşluğunda ömrünü tamamlamış ve 'çöp' haline gelmiş yaklaşık 3-4 bin uydu var." diye konuştu.

Atalay, uyduların özelliklerine ilişkin de çeşitli bilgiler paylaşarak, kendi uydularının 36 bin kilometrede bulunduğunu ve geleneksel uydu operatörlerinin hala önemli ölçüde burada faaliyet gösterdiğini söyledi.

- "ÇİN'DE İKİ UYDU FİRMASIYLA İŞBİRLİĞİ İMZALADIK"

Türksat 6A'nın da milli bir gurur olduğunu dile getiren Atalay, şunları kaydetti:

"Türkiye'de bizim ayrıca üç gözlem uydumuz var. Yine ülkemizde çeşitli üniversite-şirketlerin ürettiği çok sayıda küp uydular var. Türksat 7A geliyor, kağıt çalışmaları son aşamada, inşallah üretimi için çalışmalar başlıyor olacak. Başka uydularımız da gelecek. Türkiye'de bir uydu sektörü oluşmuş vaziyette. Bu, gurur verici. Burada bizim son dönemdeki bu yerlileşme, millileşme, milli teknoloji hamlesinin de bir çıktısı diye bakmak lazım."

Her şeyi dışa bağımlı olmadan yapmak gerektiğini dile getiren Atalay, "Ekonomik olmak lazım ama güvenlik, performans ve diğer tüm ulaşılabilirlik, erişilebilirlik açısından risk yaratmayacak her şeyi kendimiz üretiyor olmamız lazım." ifadesini kullandı.

Milli Teknoloji Hamlesi'nin bunun için başlatılmış bir vizyon olduğunu anlatan Atalay, "Dolayısıyla o yolda ilerliyoruz çok şükür. Türkiye'de önemli bir endüstri oluştu, giderek daha da oluşacak. Bu, bölgemizin bize sağladığı jeopolitik avantaj. Çin hızla her alanda gelişiyor, uydu-uzay alanında da gelişiyor ama Batı ile teması yok. Batı onu dışlıyor, o Batı'ya soğuk bakıyor. Biz iki tarafla da arasını iyi tutan bir noktadayız. Biz şimdi Çin'deki iki uydu firmasıyla işbirliği anlaşmaları imzaladık. O aradaki zinciri biz tamamlıyoruz. Bu bizi uluslararası alanda daha etkin hale getirecek." dedi.

- GELECEK YIL HEDEF "AY"

TUA Başkanı Yusuf Kıraç da dünyadaki uzay çalışmalarına dikkati çekerek, savaşlar ve çeşitli sıkıntılar nedeniyle ülkelerin bağımsız şekilde uzaya ulaşabilmelerinin giderek önem kazandığına işaret etti.

Bir ülkenin kendi uzay limanı ve roketi gibi uzaya erişim noktasında kabiliyeti yoksa ileride çok ciddi sıkıntılar çekebileceğini ifade eden Kıraç, bu anlamda Milli Uzay Programı hedeflerinin önemini vurguladı.

Kıraç, "Ay Misyonu"na da değinerek, şu değerlendirmede bulundu:

"Önümüzdeki sene inşallah Ay'a erişen 7. ülke olmayı hedefliyoruz. Kendi mühendislerimizle, kendi kuruluşlarımızla, TÜBİTAK UZAY'ımızla, DeltaV'mizle ve onlara destek olan birçok kurumumuzla bunu yapmaya çalışıyoruz. Şu anda entegrasyon testleri son hızla devam ediyor. Bizi dünya yörüngesine çıkaracak SpaceX ile de anlaşmayı yaptılar, 2027'nin ilk yarısında, daha tam tarih netleşmedi ama haziranda inşallah göndermeyi düşünüyoruz. Bu bize ne kazandıracak? Aslında özellikle DeltaV'nin yaptığı hibrit itki sistemi o uydular arasındaki, orbitler arasındaki transfer özelliği kazandıracak. Türkiye şu anda kendi uzay limanını üçüncü bir ülkede, Somali'de inşa etmekte, inşaat devam ediyor. Allah'ın izniyle kısa sürede orada, hatta farklı ülkelerden şirketler de niyet mektupları veriyorlar. Çünkü talep de var. Biz daha resmi olarak duyurmadık, biz bunu size açıklıyorum ama biz biraz gizli yürütüyoruz ama herkes biliyor artık bunu. İnşallah orası Türkiye'ye kesinlikle sınıf atlatacak. Çünkü böyle bir altyapınızın olması demek sizi roket üretimine teşvik eder. Bugün ne yapabiliriz bu yeni teknolojilerle, özellikle roket teknolojileriyle bizim bu teknolojiyi yakalamamız lazım."

- MAKALE SAYISINDA REKOR

Dünya uzay ekonomisinin 600 milyar doları aştığını ve 2035'te yaklaşık 2 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini vurgulayan Kıraç, devletin gerekli yatırımları yaptığını ve özel sektörün de sermayesini ve girişimcileri buraya yönlendirmesi gerektiğini söyledi.

Kıraç, Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC) de bu yıl ilk defa Türkiye'de yapılacağını belirterek, sektörün tüm oyuncularının, akademisyenlerin, enstitülerin, alanında çok iyi olan insanların Antalya'da buluşacağının altını çizdi.

Yazılan makalelere ilişkin de bilgi veren Kıraç, şu ifadeleri kullandı:

"Bugüne kadarki en yüksek makale sayısı iki sene önce Milano'da alınmıştı, yaklaşık 7 bin makaleyle rekor kırmışlardı. Bu sene Antalya'da biz, sağ olsun tüm kuruluşlarımız bizlere destekle, kampüs konuşmaları yaptık, üniversitelere gittik, enstitülerimize gittik, enstitülerimizin kendileri çalışanlarını teşvik etti. Yaklaşık 8 bin 300 makale aldık. Daha sevindirici olanı ne biliyor musunuz? 77 yıldan beri bir ülkeden ilk defa bu kadar çok makale geldi. Türkiye'den 1810 makale geldi. Bugüne kadar en fazla 60-70 makaleyle katılmıştık. Güzel haber, geçen hafta itibarıyla yaklaşık 700'e yakın makale de kabul edildi."

- "AMACIMIZ STRATEJİK İŞBİRLİKLERİ İÇİN TEMEL OLUŞTURMAKTIR"

INSECSPACE'26 Konferans Başkanı Ali Yazıcı da geleceği şekillendiren en stratejik alanlardan birini tartışmak üzere, uzay teknolojileri, uydu sistemleri ve siber güvenliğin kesişme noktası olan toplantıda buluştuklarını söyledi.

Uzayın artık sadece bilimsel keşiflerin veya teknolojik ilerlemelerin bir alanı değil, ekonomik rekabetin, teknolojik egemenliğin, ulusal güvenliğin ve stratejik bağımsızlığın temel taşı haline geldiğini vurgulayan Yazıcı, şunları kaydetti:

"Son küresel gelişmeler, bölgesel çatışmalar ve artan jeopolitik gerilimler, uydu sistemlerinin haberleşmeden savunmaya, lojistikten kritik altyapı yönetimine kadar hayatın her alanında vazgeçilmez hale geldiğini açıkça göstermektedir. Siber tehditler, tedarik zinciri zafiyetleri, uzay enkazı riskleri, elektronik harp faaliyetleri, sinyal karıştırma ve veri güvenliği riskleri, yalnızca uzay altyapılarının performansını değil, aynı zamanda onların güvenilirliğini, dayanıklılığını ve sürdürülebilirliğini de doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, INSECSPACE'26 sadece bir konferans değil kolektif zekanın, stratejik vizyonun ve sektörler arası işbirliğinin bir araya geldiği bir platformdur. Amacımız, uzay ekosistemi içerisinde güvenlik odaklı bir inovasyon kültürü geliştirmek, kamu kurumları, özel sektör, savunma sanayisi, akademi ve AR-GE topluluklarından paydaşları bir araya getirmek ve gelecekteki stratejik işbirlikleri için temel oluşturmaktır."

Açılış konuşmalarının ardından sponsorlara ödüller takdim edilirken, Global İletişim Ortaklığı kapsamında Anadolu Ajansına verilen plaketi, Ekonomi-Finans Haberleri Direktörü Serhat Akkan aldı.