Türkiye'ye Somali teklifi! Afrika Boynuzu'nda güç dengesi

Avrupa Birliği (AB) Afrika Boynuzu Özel Temsilcisi Annette Weber, Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026'ya katılmak üzere geldiği Antalya'da AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Afrika Boynuzu'ndaki güvenlik durumuna ilişkin Weber, "Maalesef istikrarsızlık görüyoruz. Kontrol ve istikrar görmüyoruz." ifadesini kullandı.

Weber, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaş ve Gazze'ye saldırılar gibi dünyadaki diğer çatışmaların da Afrika Boynuzu'na yansımaları olduğunu belirterek "Tabii ki geçiş olarak Kızıldeniz, her şey için çok önemli. Ancak bölgedeki ülkeler, bunun yönünü değiştirmek için güçlü şekilde bir araya gelmiyor. (Ülkeler) kendi bölgesel krizleriyle mücadele ediyor. Bence bu, Afrika dünyasında gerçekten endişe verici bir durum." değerlendirmesinde bulundu.

AB'nin Afrika Boynuzu'na yaklaşımına ilişkin Weber, Berlin'de iki gün önce bir konferans düzenlendiğini ve Sudan'a 1,5 milyar avro insani yardım taahhüdü aldıklarını dile getirdi. Bu konuda çok taraflı görüşmeler yaptıklarını aktaran Weber, siyasi açıdan da Quad ülkeleriyle görüştüklerini söyledi.

Weber, Somali'de Türkiye ve diğer ortaklarıyla yakından çalıştıklarını dile getirerek AB'nin Afrika Boynuzu'nda kapsamlı yaklaşımında aktif olduğunu belirtti.

- "DENİZ GÜVENLİĞİ, YALNIZCA DENİZİ İLGİLENDİREN BİR MESELE DEĞİL"

Weber, Kızıldeniz'deki duruma ilişkin, "(Bölgede) tehdit, ekonomik tehditler ve ekonomik kayıplar anlamına geliyor ve bu yalnızca Kızıldeniz'deki ülkeler için geçerli değil." diye konuştu.

AB'nin, Afrika kıtasının etrafını dolaşacak şekilde ticari gemileri göndermek zorunda kaldığını ve bunun yüksek maliyetli olduğunu kaydeden Weber, "Şimdi yakıtlardaki artışla dört katı değil daha fazla (maliyetli) hale geldiğini düşünebilirsiniz." değerlendirmesini yaptı.

Weber, Kızıldeniz çevresindeki ülkelerle karada istikrarın sağlanması için yakından çalıştıklarına dikkati çekerek "Deniz güvenliği yalnızca denizi ilgilendiren bir mesele değil, aynı zamanda karayı nasıl istikrara kavuşturduğunuzla ilgili bir mesele." ifadesini kullandı.

Hürmüz Boğazı'ndaki durumun Avrupa'ya etkilerinin "devasa" olacağını, AB'ye üye ülkelerde mevcut yakıt fiyatlarına bakıldığında bunun ciddi bir krize işaret ettiğini vurgulayan Weber, "Bu nedenle bu çatışmanın çözüme kavuşturulmasına büyük ilgi duyuyoruz." diye konuştu.

- "HERKES TİCARETTEN FAYDALANIRSA SAVAŞA GİRME RİSKİNİN AZALACAĞINA İNANIYORUZ"

Weber, Sudan ve Somalili yetkililerle görüştüklerini, bu ülkelerin ciddi insani yardıma ihtiyacı olduğunu belirterek AB'nin Afrika Birliği'nin karada güvenlik misyonunu desteklediğini, bu yönde 2,6 milyar avro yatırım yaptıklarını dile getirdi.

Türkiye'nin Somali ile ikili ilişkilerde çalışmaları olduğunu ve bu ülkedeki amaçlarının, Türkiye'nin amaçlarıyla benzediğini aktaran Weber, birçok alanda Türkiye ile işbirliğini güçlendirebileceklerinin altını çizdi.

Weber, Sudan, Somali ve Etiyopya gibi ülkelerde gerilimin azalması için arabuluculuk çalışmalarına ilişkin soruya Afrika Birliği, Arap Ligi, Birleşmiş Milletler gibi kuruluşlarla çalışmalar yürüttükleri yanıtını verdi.

"Hatırlayacağınız üzere, Türkiye 2 yıl önce Etiyopya ve Somali arasındaki krizde önemli rol oynadı. Türkiye ile yakın işbirliği içindeydik." diyen Weber, kapalı kapılar ardında mekik diplomasisi yaptıklarını aktardı.

Weber, "Afrika Boynuzu girişimine katılımımız, temelde daha güçlü bir bölgesel ekonomik entegrasyon oluşturmayı amaçlayan bir girişim. Çünkü güçlü bir ekonomik entegrasyon sayesinde herkes ticaretten faydalanırsa savaşa girme riskinin azalacağına inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

- "ADF, ÜLKELER VE TARAFLAR ARASINDA DİYALOG AÇISINDAN ÖNEMLİ"

Weber, ADF'nin ülkeler ve taraflar arasında diyalog ile işbirliği açısından son derece önemli olduğunu belirterek, "Her yerde krizlerin yükseldiği böyle zamanlarda bunun gibi forumlar, insanları tek noktada bir araya getirdiği için önemli. Bir yandan krizin bağlantısallığına sahip olup, diğer yandan çözümün temelini oluşturan bağlantıları kurabilirsiniz." dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ADF'nin açılış konuşmasında, Sudan ve Somali'den bahsetmesinden memnuniyet duyduğunu vurgulayan Weber, "Bu da ayrıca hepimizin (bu konuda) endişe duyduğunu ve çalıştığını gösteriyor." diye konuştu.