Bafa Gölü’nde Toplu Balık Ölümleri

Aydın-Muğla il sınırındaki Bafa Gölü’nde, Mayıs ayında meydana gelen alg patlamalarından sonra başlayan ekolojik bozulmaları şekil değiştirerek devam ediyor. Bafa Gölü’ndeki ekolojik bozulmaların en net şekilde görüldüğü Kapıkırı bölgesinde binlerce balık, ölü şekilde kıyıya vurdu. Mayıs ayında meydana gelen bozulmalardan sonra, yağmurlarla göle su girişi olmuş ve Büyük Menderes Nehri’nden bir süreliğine göle su akışı sağlanmıştır. Pamuk tarımı başladığından, göle su girişi sağlayan ve gölden su çıkışını temin eden kanalların önü toprakla kapatılarak, su giriş –çıkışları pamuk sulama mevsiminin bitimine kadar durdurulmuştu. Ancak, yaşanan toplu balık ölümleri, dikkatleri yeniden Ege Bölgesi’nin en büyük sulan alanı Bafa Gölü’ne çevirdi.

Bafa Gölü’nde toplu balık ölümlerinin ardından inceleme yapan Süleyman Demirel Üniversitesi(SDÜ) Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi ve Kuşadası Eko Sistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) bilim danışmanı Yrd. Doç.Dr. Erol Kesici, “ İlk belirlemelere göre Bafa Gölü’nün Kapıkırı bölgesinde meydana gelen balık ölümlerinin nedeni, sudaki oksijen yetersizliği ve sudaki bulanıklık nedeniyle balıkların solungaçlarının tıkanması sonucu havasızlıktan dolayı adeta balıklar suda boğulmuşlardır. Akdeniz kökenli olan ve göllerimize balıklandırma yöntemiyle de katılan Gümüş balıkları(Atherinaboyeri- boyları 5-12 cm) deniz ve göllerde yaşayabilen çok hareketli balıklarındandır.  Çok farklı su özeliklerinde yaşayabilen dayanıklı balık türleri olmasına rağmen, Bafa Gölü’nde kitleler halinde gümüş balığı ölümlerinin görülmesi düşündürücü olmasının yanı sıra göldeki kirliliğin diğer bir göstergesidir “ dedi. Bafa Gölü’nün yıllardır kirlilikte en somut göstergesi olan ve gölün dingin dönemlerinde gölün bilhassa batı kısmını tamamen kaplayan alg çoğalması hala devam ettiğine dikkati çeken Yard. Doç. Dr. Erol Kesici, “ Gölde birim alanda bulunması gereken Mavi-yeşil alg oranı binlerce kat fazladır. Bunun sonucunda gölde sediment miktarı artmakta buna bağlı olarak sudaki oksijen seviyesi önemli oranda azalmaktadır. Bunun sonucunda da su canlılarının- balıkların ölümleri gerçekleşmektedir. Kirlilik ve bulanıklık nedeniyle gölün batı kesimini çamur rengine dönüştüren ve bu tür doğal olmayan renk değişiminin görüldüğü sularda öncelikle aşırı oranda oksijen seviyesinin düşmesi kaçınılmazdır ve her zaman için beklenen bir durumdur. Bafa Gölü’nün doğu kesimleri (GÖLYAKA - KAPIKIRI)coğrafik konumu bakımından farklı kesimi olup, tarihi-kültürel-ekolojik doku özelikleri yönünden çok zengin bir dokuya sahiptir. Bu kesim adeta büyük bir koy görünümünde olup, çok hassas bir yapıya sahiptir. Bu nedenledir ki Bafa Gölü’nün en çok kirlenen, gölün atıklarının yoğun olduğu ve gölde tuzluluk oranının en yüksek olduğu kesimdir. Doğal yapısı korunmayan bölgede göl suyu aşırı oranda bulanık, hava koşullarına ve sedimente bağlı olarak suyu farklı renklere bürünmekte(mavi—yeşil-sarı-kahve rengi)  ve dalgalanmaya rağmen sudaki çözünmüş oksijen seviyesi oldukça azdır(1-3 mg/l.). Su sıcaklığının etkisiyle birlikte, su kalitesinde bu tür çok farklı değişim gösteren göllerde canlıların yaşaması söz konusu değildir. Bafa Gölü’nün coğrafik ve ekolojik bakımdan farklılık gösteren dışarıdan su girişinin olduğu SERÇİN kesiminde(gölün kuzey- batı-batı kesimlerinde) suda çok fazla bulanıklık söz konusu olmayıp, oksijen seviyesi Gölyaka ve Kapıkırı’ya nazaran daha iyi olup bu kesimde de balıkçıların ifadelerince balık bereketi söz konusudur. Bu kesim tür çeşitliliği ve su kalitesi yönünden farklılıklar içermektedir “ diye konuştu.

Bafa Gölü’nde inceleme yapan Kuşadası EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü ise “ Bafa Gölü’nün sorununu da, çözümünü de gölle çalışan bilim insanları defalarca dile getirmekte ve önerilerini sunmaktadır. Yıllardır bu konuda çalışmalarını özveriyle sürdüren bilim insanlarına kulak verilmeli ve çözüm için girişimlerde bulunulmalıdır. Bafa Gölü önlem alınmaz ise önümüzdeki günlerde çok daha ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabilir.  Bir gölde aşırı kirlilik göstergesi olan alg çoğalması sonucunda gölün suyu yeşile-kahverengiye boyanıyorsa ve gölün içindeki dayanıklı balıklar kitleler halinde ölüyorsa artık beklenmemelidir. Balık ölümlerini ilgili kurumlara bildirdik “ dedi.