Petrol için korkutan senaryo! ABD ablukası enerji fiyatlarını uçurdu

ABD'nin İran'ı abluka ile tehdit etmesinin ardından brent petrol yüzde 9'a yakın yükselerek 103 dolara çıktı. Uzmanlar durumun endişece verici olduğunu fiyatların hızla 150 doları görebileceğini belirtiyor.

Petrol, hafta sonu Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin anlaşmayla sonuçlanmamasının ardından ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alma kararı almasıyla sert yükseldi. Bu gelişme, piyasaları sarsan küresel enerji krizini daha da tırmandırdı. Brent petrolü varil başına yaklaşık 104 dolara çıkarak yüzde 9,1'e kadar yükselirken, Avrupa doğal gaz vadeli işlemleri de bir ara yaklaşık yüzde 18 sıçradı.

MONTEPEQUE: MANTIKSIZ

Onyx Capital Group Genel Müdürü Jorge Montepeque, piyasadaki mevcut fiyat hareketlerinin olası bir ablukanın yaratacağı yıkımı yansıtmadığını belirtti. Montepeque, "Pazartesi sabahı gördüğümüz artış, ABD'nin bu müdahaleyi gerçekten hayata geçirmesi durumunda yaşanacakların yanından bile geçmiyor. Bu rakamlar mantıksız. Fiyatların şu anda 140 veya 150 dolar olması gerekirdi" dedi. Uzmanlar gerilimin tırmanması durumunda 200 dolar senaryolarını da değerlendiriyor. Montepeque'ye göre, ABD'nin İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemileri durdurmayı hedefleyen ablukası, bölgesel bir çatışmayı küresel bir ekonomik savaşa dönüştürme potansiyeli taşıyor. Uzman, olası bir blokajın günlük 12 milyon varillik bir arz kaybına yol açabileceğini vurguladı.

'RASYONELE' YATIRIM

Asya ve Güney Pasifik gibi petrole bağımlı bölgelerin bu süreçten en büyük zararı göreceğini belirten Montepeque, ABD'nin sadece İran'a odaklanarak dünyanın geri kalanına verdiği hasarı gözden kaçırdığını ifade etti. Piyasa analistleri, Asya seansındaki görece "sakin" kalma çabasının, yatırımcıların her iki tarafın da boğazı tamamen kapatacak kadar "çılgın" olamayacağına dair zayıf bir umuda dayandığını belirtiyor.

ALÜMİNYUMDA DEV KAYIP

Güçlü dolar ve petrol altında naskı yaratıyor. Altın fiyatları dün yaklaşık bir haftanın en düşük seviyesine geriledi. Altının gramı 6 bin 798 lira, onsu 4 bin 735 dolardan civarında seyretti. Alüminyum fiyatları, sevkiyatların daha da aksayabileceği endişesiyle dört yılın en yüksek seviyesine çıktı. LME'de alüminyum yüzde 1,3 artışla ton başına 3.545,50 dolar seviyesinde işlem görüyor.

STRATEJİK HAMMADDE ARZI TEHLİKEYE GİRDİ

Savaş kritik ham madde arzını tehdit ediyor. Batarya teknolojileri, yapay zeka çipleri ve savunma sistemleri için kritik olan minerallerde fiyat artışları var.

Hürmüz Boğazı'nda 28 Şubat'tan bu yana tırmanan askeri hareketlilik, enerji koridoru krizini stratejik ham maddeleri kapsayan bir "ticaret savaşına" dönüştürdü. Batarya teknolojileri, yapay zeka çipleri ve savunma sistemleri için hayati önem taşıyan mineral fiyatları, arz güvenliği endişesiyle hızla tırmanıyor. Küresel kükürt arzının yüzde 24'ünün sağladığı bölgedeki istikrarsızlık, modern sanayinin temel taşı olan sülfürik asit tedarikini vurdu. Kükürt fiyatları ton başına 500 dolardan 900 dolara yaklaşırken, küresel nikel üretiminin merkezi Endonezya ve bakır devi Şili maliyet baskısı altında. Çin'in sülfürik asit ihracatını durdurma hazırlığı ise batarya ve gübre üretimini durma noktasına getirebilir.

YAPISAL BİR KIRILMA

Katar kaynaklı helyum arzındaki aksamalar, MR cihazlarından yarı iletken üretimine kadar kritik sektörleri tehdit ediyor. Alüminyumda ise Körfez'deki sevkiyat kısıtlamaları inşaat ve yenilenebilir enerji projelerini riske atıyor. Uzmanlar, yapısal bir kırılma yaşandığını belirterek, karmaşık tedarik zincirlerine olan güvenin sarsıldığını vurguluyor. Türkiye için bu kriz, yerli maden potansiyelini devreye alarak "güvenli liman" olma fırsatını barındırıyor.

ATEŞKES SONRASI GEMİ TRAFİĞİ DAHA DA AZALDI

Hürmüz Boğazı'nda 8-12 Nisan tarihlerini kapsayan geçici ateşkes süreci, deniz trafiğine ivme kazandıramadı. MarineTraffic verilerine göre, bu dönemde boğazdan sadece 55 gemi geçerken, trafik bir önceki 5 günlük döneme oranla yüzde 10 düştü. Geçiş yapan gemilerin ana rotalarını Çin, Hindistan ve Brezilya limanları oluştururken, 11 Nisan 14 gemiyle en yoğun gün olarak kayıtlara geçti.

ROUBİNİ: ÇİN EKONOMİSİNE ZARAR VERİR

Kriz kahini olarak bilinen ekonomist Nouriel Roubini, ABD'nin Hürmüz Boğazı'na askeri ablukasının İran petrolünün büyük kısmının Çin'e akması nedeniyle ülkeye ekonomik anlamda daha çok zarar vereceğini söyledi. Roubini, Trump ve Şi'nin görüşeceği Mayıs ortasına kadar İran'daki savaşın bitmesini beklemediğini belirtti.

OPEC'İN ÜRETİMİNDE TARİHİ DÜŞÜŞ

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) günlük ham petrol üretimi, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkisiyle martta önceki aya göre 7 milyon 878 bin varil azalarak 20 milyon 788 bin varile geriledi. Verilere göre düşüş 1980'lerden beri en hızlı düşüş olarak kayda geçti. OPEC, bu yıl ve gelecek yıla ilişkin küresel petrol talebi artış öngörüsünü değiştirmedi.

"BİRKAÇ HAFTA İÇİNDE ZİRVE YAPABİLİR"

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde yaşanan aksaklıkların sürmesi nedeniyle petrol fiyatlarının gelecek birkaç hafta içinde zirve yapabileceğini söyledi.