Milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor! Ofiste parmak izi yasaklandı

Çalışma hayatında uzun yıllardır kullanılan biyometrik mesai takip sistemleriyle ilgili önemli bir dönüm noktası yaşandı. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), Resmi Gazete'de yayımlanan ilke kararıyla çalışanların işe giriş-çıkış saatlerinin takibinde biyometrik verilerin işlenmesinin hukuka uygunluğu konusunda kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

Kararda, kuruma ulaşan ihbar ve şikayetlerin önemli bir bölümünün işyerlerinde kullanılan biyometrik sistemlerle ilgili olduğuna dikkat çekildi.

Özellikle parmak izi okuyucular, yüz tanıma sistemleri, iris ve retina taramaları gibi teknolojilerin son yıllarda mesai takibinde yaygınlaştığı belirtilirken, bu uygulamaların kişisel verilerin korunması açısından ciddi riskler barındırdığı ifade edildi.

HASSAS NİTELİKTE

KVKK, biyometrik verilerin diğer kişisel verilere göre çok daha hassas nitelikte olduğuna işaret ederek, bu tür verilerin işlenmesinde yalnızca teknolojik kolaylık veya güvenlik gerekçesinin yeterli olmayacağını vurguladı. Kararda, biyometrik verilerin kişinin fiziksel özelliklerine ilişkin benzersiz bilgiler içerdiği ve bu nedenle özel koruma gerektirdiği belirtildi.

Kurul kararında, işçi ile işveren arasındaki ilişkinin doğası gereği eşit koşullarda olmadığına özel vurgu yaparak, "Dolayısıyla çalışanlardan alınan "açık rıza"nın her zaman gerçek anlamda özgür iradeyi yansıtmayabilir" denildi. Bu nedenle çalışanların biyometrik verilerinin işlenmesine yönelik verdikleri açık rızanın tek başına yeterli bir hukuki dayanak oluşturmadığı kaydedildi.

KVKK, veri işleme faaliyetlerinin aynı zamanda gereklilik, ölçülülük ve veri minimizasyonu ilkelerine de uygun olması gerektiğinin altını çizdi.

ÇALIŞAN MAHREMİYETİNİ GÜÇLENDİRİYOR

Kararı değerlendiren Kolay İK CEO'su Çağlar Yalı, parmak izi ve yüz tanıma gibi yöntemler yerine kart, QR kod ve şifre tabanlı sistemlerin tercih edilmesi gerektiğini belirtti.

Yalı, biyometrik veri toplamanın çalışan mahremiyeti açısından risk oluşturduğunu, yeni düzenlemenin hem çalışan haklarını koruyacağını hem de şirketleri olası hukuki sorunlardan uzak tutacağını söyledi.

ALTERNATİF SİSTEMLER ÖNE ÇIKIYOR

KVKK'nin ilke kararında işverenlere alternatif yöntemler de gösterildi. Buna göre mesai takibi; şifreli kart sistemleri, PIN tabanlı giriş uygulamaları, RFID veya NFC teknolojisine sahip kimlik kartları, geleneksel imza föyleri, kağıt bazlı devam çizelgeleri ya da denetçi gözetiminde yapılan manuel kayıt yöntemleriyle gerçekleştirilebilecek.

HUKUKA AYKIRI

KVKK'ye göre işverenler çalışma saatlerini kayıt altına almakla yükümlü olsa da bunun mutlaka parmak izi ya da yüz tanıma sistemiyle yapılması gerekmiyor. Bu nedenle biyometrik verilerin işlenmesi yoluyla gerçekleştirilen mesai takibinin hukuka aykırılık oluşturabileceği değerlendirildi.