Marmara Denizi'nde müsilajın en büyük nedenlerinden biri arıtılmamış sular

Deniz salyası olarak da bilinen müsilaj, deniz ekosisteminin dengesinin bozulduğunu gösteren önemli çevre sorunlarından biri.

Denizde yaşayan mikroskobik canlıların aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan yapışkan ve yoğun bir tabaka şeklinde kendini gösteren müsilaj, sadece görüntü kirliliği değil, aynı zamanda deniz yaşamını tehdit eden ciddi bir problem olarak biliniyor.

TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kirlenmenin Marmara Denizi'ni tehdit ettiğini belirterek, "Marmara Denizi'ndeki kirlenme sadece gemi kökenli değil, aynı zamanda kara kökenli kirlenmedir. Kara kökenli kirlenme, arıtılmamış suların Marmara Denizi'ne akıtılması demektir. Bir litrelik su bile arıtılmadan verilmemelidir, verilirse müsilaj olur." değerlendirmesinde bulundu.

Öztürk, azot ile fosfat gibi besleyici ve evsel atıkların denizlerde "ötrofikasyon" denilen kirlenmeye neden olduğunu söyledi.

Deniz kirlenince belli plankton türlerinin ve gözle görülmeyen mikroskobik tek hücreli canlıların aşırı bir şekilde ürediğini kaydeden Öztürk, bunun sonucunda müsilaj ya da "red tide" denilen kızıl gelgitin ortaya çıktığını anlattı.

Öztürk, 1980'li ve 1990'lı yıllarda kırmızı planktonların, 1990'ların sonunda ise müsilaja neden olan fitoplanktonların ve mikroskobik tek hücreli canlıların Marmara Denizi'nde yoğun olarak görüldüğünü vurguladı.

- "ARITMAYI KİM YAPACAK? BELEDİYELER, BAKANLIKLAR YAPACAK"

Marmara Denizi'ne yüzde 50 oranında arıtılmamış su verildiğini belirten Öztürk, arıtmanın yetersiz olduğuna dikkati çekti.

Öztürk, Marmara Denizi'nin 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı kararıyla "Özel Çevre Koruma Bölgesi" olarak ilan edildiğini anımsatarak, şunları kaydetti:

"Bu doğru bir karar. İlk yapılacak şey arıtılmamış suların Marmara Denizi'ne verilmemesi, yani kara kökenli kirlenmenin önlenmesi. Arıtılmamış kanalizasyon atıklarının, insan kökenli malzemenin, deşarjların Marmara Denizi'ne verilmemesi gerekir. Bunun için arıtma yapacağız. Arıtmayı kim yapacak? Belediyeler, bakanlıklar yapacak. Arıtmayı yaptığımız oranda Marmara Denizi düzelecek. Marmara Denizi'ni hasta olarak nitelendirebiliriz ama ölmüş değil. Dolayısıyla alınacak tedbirlerle eski haline getirilemese bile çok büyük oranda yaşamasını sağlayabiliriz. Sadece Marmara Denizi'nin değil, Kuzey Ege'nin ve Karadeniz'in de yaşaması sağlanır böylece."

Marmara Denizi'ne çok dikkat edilmesi gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Bayram Öztürk, "Her tarafı bize ait olan tek deniz. Kuzeyi, doğusu, batısı, güneyi. Burayı ne Çinliler temizleyecek ne Arjantinliler, biz kirlettik biz temizleyeceğiz. Genel slogan şudur: 'Kirleten öder.' Biz kirlettik, biz ödeyeceğiz, arıtma yaparak ödeyeceğiz." diye konuştu.

- "MARMARA DENİZİ'Nİ ÇÖP VE KANALİZASYON ÇUKURU OLARAK KULLANIYORUZ"

Vatandaşların oturdukları yerdeki belediyelere arıtma paralarını ödediğini belirten Öztürk, bunun denetlenmesi gerektiğini, bu sorunun herkesin sorunu olduğunu ifade etti.

Öztürk, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Müsilaj, 25 yıldır Marmara Denizi'nde var. Peki şimdiye kadar niye duymadık? Bir musibet bin nasihat meselesi. Anlattık, anlattık duyuramadık. 2020 yılında her tarafı müsilaj kaplayınca herkes uyandı. Marmara Denizi'ni çöp ve kanalizasyon çukuru olarak kullanıyoruz, bunu yapmamamız gerekiyor. Başka iç denizimiz yok ve gelecek kuşaklara temiz bir deniz bırakmak zorundayız. Gelecek kuşaklar da balık yemeli ama kirletirsek yiyemeyiz. Balık temiz su bulursa ürer, beslenir, büyür, yumurta bırakır. Eğer su kirliyse, biz nasıl yüzmüyorsak balık da gider."