19 Mayıs 2022 Perşembe / 18 Sevval 1443

Türkiye'nin en büyük 10 bankasının ekonomiye desteği 4 trilyon TL'yi aştı

Türkiye'nin aktif büyüklüğü en yüksek 10 mevduat bankası, 2021 yılında 70,5 milyar lira kâr elde ederken, ekonomiye 4 trilyon liranın üzerinde destek sağladı.

AA22 Şubat 2022 Salı 11:24 - Güncelleme:

AA muhabirinin bankaların konsolide olmayan finansal tablolarından derlediği bilgiye göre, Türkiye'nin en büyük 10 mevduat bankasının 2021 yılında aktif toplamı 7,3 trilyon liraya ulaştı. 2020 yılına göre ilgili bankaların aktif büyüklüğü yüzde 49,2 artış gösterdi. 2020 yılında en büyük 10 bankanın aktif toplamı 4 trilyon 881 milyar lira düzeyinde bulunuyordu.

Ziraat Bankası, geçen yıl sonu itibarıyla 1 trilyon 371 milyar lira ile sektörün en büyük aktifine sahip bankası unvanını korudu. 2020 yılında 942,6 milyar lira olan bankanın aktifi büyüklüğü, 1 yıllık sürede yüzde 45,4 artış gösterdi.

Sektörün en yüksek ikinci aktifine sahip banka VakıfBank oldu. VakıfBank, 2021 yılında aktifini yüzde 44,1'lik artışla 1 trilyon 7 milyar liraya taşıdı. Böylece aktif büyüklüğü 1 trilyon lirayı aşan ikinci banka unvanını aldı.

İş Bankası ise 926,7 milyar liralık aktifle sektörün üçüncü büyük bankası olurken, özel bankalar arasında ise ilk sırada yer aldı. İş Bankası'nın aktif büyüklüğü söz konusu dönemde yüzde 56 arttı.

Halkbank 901,2 milyar liralık aktif büyüklükle 4'üncü sırada yer alırken, bu bankayı 757,8 milyar lira ile Garanti BBVA, 736,8 milyar lirayla Yapı Kredi, 708,9 milyar lirayla Akbank, 371,4 milyar lirayla QNB Finansbank, 308,9 milyar lirayla DenizBank ve 194,1 milyar lirayla TEB izledi.

Son bir yılda aktif büyüklüğü en fazla artan banka yüzde 63,4 ile QNB Finansbank oldu.

- KREDİ DESTEĞİ 4,1 TRİLYON LİRAYI AŞTI

Bankalar, salgın dönemi başta olmak üzere faaliyetleri gereği reel sektöre, KOBİ'lere, esnafa ve tüketicilere kredi imkanlarını kesintisiz sundu. 2021 yıl sonu itibarıyla en büyük 10 bankanın kredi desteği 4 trilyon 118,3 milyar liraya ulaştı.

Geçen yıl sonu itibarıyla kredi desteği en yüksek banka 778,4 milyar lirayla Ziraat Bankası oldu. Bankanın, 2020 yılına göre kredi stokundaki artışı yüzde 29,6 oldu. Ziraat Bankası'nın ardından kredi stoku en yüksek bankalar 592 milyar lirayla VakıfBank, 539,6 milyar lirayla Halkbank, 514,2 milyar lirayla İş Bankası ve 424,9 milyar lirayla Garanti BBVA oldu.

Söz konusu dönemde kredi stoku en fazla artanlar bankalar yüzde 42,4 ile QNB Finansbank, yüzde 40,7 ile İş Bankası ve yüzde 40,2 ile DenizBank şeklinde sıralandı.

Kamu bankalarının 2021 yıl sonu itibarıyla kredi stoku 1,9 trilyon liraya, özel bankaların ise 2,2 trilyon liraya ulaştı. Böylece 10 büyük bankanın toplam kredi stokunun yüzde 46,4'üne kamu bankaları, yüzde 53,6'sına özel bankalar sahip oldu.

- MEVDUAT TOPLAMI 4,6 TRİLYON LİRAYI AŞTI

Bankaların en büyük fon kaynağı durumundaki mevduatlar da 2021 yılında 4,6 trilyon liranın üzerine çıktı. Sektörün 10 büyük bankasının mevduat toplamı 2020 yılına göre yüzde 51,3 arttı.

Ziraat Bankası, 949,7 milyar liralık mevduatla sektörün lideri olarak konumunu sürdürdü. Son bir yılda bankanın mevduat toplamı yüzde 50,6 yükseldi. Sektörün en yüksek ikinci mevduatına sahip bankası 625,9 milyar lira ile Halkbank olarak kayıtlara geçti. Bu bankayı 595,6 milyar lira ile İş Bankası, 590,9 milyar lira ile VakıfBank, ve 513 milyar lira ile Garanti BBVA takip etti.

Son bir yılda mevduat hacmi en fazla artış gösteren bankalar yüzde 73,8 ile QNB Finansbank, yüzde 61,5 ile İş Bankası ve yüzde 59,6 ile Garanti BBVA oldu.

- DÖRT BANK KÂRDA 10 MİLYAR LİRA SINIRINI AŞTI

Türkiye'nin en büyük 10 mevduat bankasının 2021 yıl sonu itibarıyla özkaynak büyüklüğü bir önceki yıla göre yüzde 11,9 artışla 476,5 milyar liradan 533,5 milyar liraya yükseldi. Ziraat Bankası 67,1 milyar liralık özkaynakla zirvedeki yerini korurken, bu bankası 86,9 milyar lira ile İş Bankası, 78,9 milyar lira ile Garanti BBVA, 76 milyar lira ile Akbank ve 63,5 milyar lira ile Yapı Kredi takip etti.

2021 yılında İş Bankası elde ettiği 13,5 milyar liralık kârla listenin ilk sırasında yer aldı. Bir önceki yıla göre kârını yüzde 97,7 artırmayı başaran İş Bankası'nı 13,1 milyar lira ile Garanti BBVA, 12,1 milyar lira ile Akbank ve 10,5 milyar lira ile Yapı Kredi izledi. Sırasıyla bu bankaların kâr artışı yüzde 109,6, yüzde 93,5 ve yüzde 106,5 oldu.

Sektörün en büyük aktifine sahip bankası olan Ziraat Bankası ise 6,3 milyar lira kâr elde etti. Bankanın bir önceki yıla göre kârı ise yüzde 19,6 azaldı.

VakıfBank, geçen yıl 4,2 milyar lira kâr sağlarken, yıllık bazda kârı yüzde 16,7 düşüş gösterdi. Halkbank da kârı gerileyen diğer bir banka oldu. Geçen yıl 1,5 milyar lira kâr elde eden Halkbank, 2020 yılına kıyasla yüzde 42 seviyesinde kârında düşüş yaşadı.

Geçen yıl QNB Finansbank, 3,9 milyar lira, DenizBank 3,5 milyar lira ve TEB 1,9 milyar lira kâr elde etti. Bu bankaların kâr artışları sırasıyla yüzde 43, yüzde 97,8 ve yüzde 62,5 oldu.

Söz konusu en büyük 10 mevduat bankasının 2021 yılı toplam kârları değerlendirildiğinde, kamu bankaları yaklaşık 12 milyar lira, özel bankalar 58,5 milyar lira kâr elde etti. Böylece 70,5 milyar liralık kârın yüzde 17'sine kamu bankaları, yüzde 83'üne özel bankalar sahip oldu.

- ÖZKAYNAKLARIN GÜÇLENDİRİLMESİ VE EKONOMİK BÜYÜME İÇİN YÜKSEK KÂR ÖNEMLİ

Bankacılık analistleri, geçen yıl döviz kurlarında yaşanan artışla birlikte bilançodaki yabancı para kalemlerde yükseliş görüldüğünü belirtti. Özellikle YP mevduat ve YP kredi tarafındaki genişlemede döviz kurlarındaki artışın etkisinin göz önünde bulundurulması gerektiğini söyleyen analistler, kamu bankalarının kârının 2020 yılına kıyasla azalmasına dikkati çekti.

Analistler, özellikle yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını döneminde kamu bankalarının reel sektörü ve hane halkını destekleyici önemli paketler açıkladığını anımsattı. Kamu bankalarının salgın döneminde kredi kanallarını açık tuttuğunu vurgulayan analistler, reel sektöre, KOBİ'lere, esnafa ve tüketicilere uygun maliyetli krediler veren kamu bankalarının, salgın döneminde kârı öncelemediğini, sanayide çarkların dönmesini, esnafın faaliyetlerini sürdürebilmelerini ilk sıraya koyduğunu söyledi.

Kamu bankalarının salgın döneminde ellerini taşın altına koyduklarının altını çizen analistler, uygun maliyetli kredilerin etkilerinin salgının ikinci yılında da sürmesi sebebiyle kamu bankalarının kârlarının geçmiş yıl ortalamalarının altında kaldığını ifade etti.

Analistler, bankaların faaliyetlerinden kâr elde edilip bünyede bırakılması ve sermayedarın ilave para koymasıyla ancak özkaynaklarını güçlendirebildiklerini söyledi.

Özel bankaların kârlarını ikiye katlamalarının hem özkaynaklarını güçlendirmesi hem de ekonomik büyümeye potansiyel destek vermesi açısından çok önemli olduğunu vurgulayan analistler, kamu bankalarının da gelecek dönemde sermaye artırımlarını gerçekleştirecek olmasının salgını olumsuz etkilerini bertaraf etmek için önemli olacağını ifade etti.

Bankacılık analistleri, kamu bankalarının yapacağı 48,6 milyar liralık sermaye artırımının bankaların sağlamlığını daha da artıracağını dile getirdi.

2020 ve 2021 yıllarında aktif toplamı en yüksek 10 büyük mevduat bankasını kredi stoku, mevduat hacmi, aktif toplamı, özkaynak büyüklüğü ve dönem kârı şöyle (bin TL):


20202021
BankalarAktif ToplamMevduatKrediÖzkaynakKârAktif ToplamMevduatKrediÖzkaynakKâr
Ziraat Bankası942.601.264629.874.208600.659.96093.278.2607.825.0191.370.890.268948.686.615778.403.88997.099.7596.291.309
VakıfBank698.897.118414.043.543439.487.41646.484.6585.010.4561.007.213.697590.943.387592.009.87151.952.7404.175.464
İş Bankası593.902.432368.876.491365.521.60267.781.4526.810.917926.569.024595.628.376514.208.75086.839.29113.467.895
Halkbank680.026.095457.286.295449.745.21542.930.5042.600.045901.216.593625.904.471539.588.02843.500.3551.507.729
Garanti BBVA492.797.820321.511.595315.084.52362.081.7236.238.003757.801.863513.239.557424.854.60078.902.97013.073.306
Yapı Kredi459.694.058254.280.156292.225.42447.564.4715.079.518736.769.766401.095.416406.267.46763.484.17810.489.758
Akbank446.100.801268.570.195253.318.52862.918.9936.267.167708.911.295413.260.734353.371.83075.954.95112.125.908
QNB Finansbank227.243.695130.559.731149.358.45219.212.7682.746.899371.369.241226.923.219212.743.75422.144.0603.928.114
DenizBank199.255.736123.366.215135.018.49722.888.7521.793.225308.719.464186.841.252189.320.67828.856.9153.546.918
TEB140.048.04293.773.47882.932.09011.409.8511.177.314194.057.022131.839.249107.567.05513.617.8191.912.898
TOPLAM4.880.567.0613.062.141.9073.083.351.707476.551.43245.548.5637.283.518.2334.634.362.2764.118.335.922562.353.03870.519.299