Boğaz'da nefes kesen görüntüler! 100'üncü yıl etkinlikleri damga vurdu

Denizcilik ve Kabotaj Bayramı'nın 100. yılı, İstanbul'da düzenlenen bir dizi törenle kutlandı. İlk tören Barbaros Hayrettin Paşa anıtı önünde düzenlendi. Buradaki törene Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul Vali Davut Gül, Kuzey Deniz Saha Komutanı Tümamiral Aziz Bakıoğlu, Deniz Ticaret Odası Başkanı Tamer Kıran, il ve ilçe protokolü ve ilgili kurumların müdür ve temsilcileri katıldı. Program saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunması ile başladı. Ardından Bakan Uraloğlu, beraberindekiler tarihin en büyük denizcisi Barbaros Hayrettin Paşa Türbesi'ni ziyaret etti. Ardından katılımcılar Beşiktaş sahiline geçti. Kutlamalar çerçevesinde denize çelenk bırakıldı.

Etkinlik için hazırlanan dev Türk bayrağı denizde açıldı. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı gemiler, İstanbul Boğazı'nda tazyikli su sıktı. 15 askeri gemi de geçişe katılarak İstanbul Boğazı'nı selamladı.

Programda kürsüye çıkan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Barbaros Hayreddin Paşa'nın 'Denizlere hakim olan cihana hakim olur' sözünün asırlar sonra bugün de aynı güçle yankılandığını belirterek konuşmasına başladı. Bu yıl 100. yıl dönümünü coşkuyla kutlanan Denizcilik ve Kabotaj Bayramı'nın milletin denizlerine ve denizciliğe verdiği önemin en büyük kanıtı olduğunu belirten Bakan Uraloğlu, 'Bizler gemileri sadece denizden değil, karadan bile yürütmüş, tarihe damgasını vurmuş bir milletiz. Doğal bir yarımada olan, kara sınırlarının yaklaşık üç katı deniz sınırına sahip ülkemiz için attığımız her adımda, milletimizi denizle yeniden buluşturmak en öncelikli hedefimizdir. Denizci bir ülke olmak, sadece filo büyüklüğüyle veya ticari payla ölçülmez. Buna kültürel ve sosyal boyutları ekleyerek millete ve devlete denizci bir bünye kazandırmak gerekir. Bir denizcinin oğlu olan Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde son 24 yılda bu vizyonla hareket ettik. Sektörün önündeki engelleri kaldırdık, paydaşlar arasında iş birliği kültürünü güçlendirdik. Denizlerimizi mavi vatanımız bildik, denizciliği milli ve öncelikli sektör kabul ettik. Bugün Türkiye; 218 adet liman tesisi, 85 faal tersanesi, 181 tekne imal ve çekek yeri, 65 yat limanı, 23 gemi geri dönüşüm tesisi, 400 balıkçı barınağı, 144 bin gemi insanı ve 1 milyonu aşan amatör denizcisi ile dünyanın önde gelen denizci ülkelerinden oldu. Gururla ifade etmek isterim ki Türk sahipli deniz ticaret filomuz, 1 Ocak 2026 itibarıyla 2 bin 234 gemi ve 51,8 milyon DWT kapasiteye ulaşmıştır' dedi.

Yine, limanlarda rekor üstüne rekorlar kırdıklarını belirten Bakan Uraloğlu, 'Uzun yıllardır dünyanın en fazla konteyner elleçleyen ilk 100 limanı arasında olan Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ ve Mersin Limanlarımızın yanına geçen yıl ilk kez listeye giren Aliağa Limanımızı da ekledik. Dünyanın en fazla konteyner elleçleyen 100 limanı arasında 5 limana sahip olmamız da ülkemizin deniz lojistiğindeki gücünü küresel arenada tescil etti. 2002 yılından 2025 yıl sonuna limanlarımızda elleçlenen yük miktarı yüzde 191, konteyner miktarı ise yüzde 617 arttı. 2025 yılında limanlarımızda elleçlenen yük miktarı 553,3 milyon tona, konteyner miktarı 14 milyon TEU'ya ulaştı. Yurt dışı Ro-Ro hatlarında taşınan araç sayısı da 725 bine yaklaştı. Limanlarımıza uğrayan kruvaziyer gemi sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 15,1 artarak bin 375 kruvaziyer gemiye, kruvaziyer yolcu sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 13,2 artarak yaklaşık 2,2 milyona ulaştı. Son 24 yılda inşa ettiğimiz yeni yat limanlarıyla, sürekli artan bağlama kapasitesiyle ülkemizi yat turizminde de cazibe merkezi haline getirdik. 2002'de 41 olan yat limanı sayımızı en son Gazipaşa Yat Limanımızı da hizmete açarak 65'e çıkardık. 8 bin 500 olan bağlama kapasitemizi de 3 kat artırarak yaklaşık 26 bine yükselttik' diye konuştu.

2025 yılı içerisinde kabotaj hatlarında faaliyet gösteren firmalar tarafından yaklaşık 119 milyon yolcu ve 9 milyon 600 bin araç taşındığını belirten Bakan Uraloğlu, 'Bu yıl kabotaj hatlarında 120 milyon yolcu ve 10 milyon aracı aşacağımızı öngörüyoruz. Gemi inşa sanayimiz de 84 binden fazla kişiye istihdam sağlayarak küresel ölçekte güçlü bir konumdadır. 85 faal tersaneyle gemi siparişinde dünyada 7'inci, tonajda 10'uncu sıradayız. Mega yat imalatında dünyada ikinci sıradayız. Gemi geri dönüşüm alanında ise dünyada 3'üncü, Avrupa'da lideriz. Bu başarılar, sadece istatistiki bir sıralama değil, aynı zamanda Türk denizciliğinin küresel arenada bir güç merkezi haline geldiğinin kanıtıdır. Bildiğiniz üzere 2004 yılından itibaren, sicillerimize kayıtlı yük ve yolcu taşıyan gemilere, ticari yatlara, hizmet ve balıkçı gemilerine ÖTV'siz yakıt uygulamasını başlattık. Bu kapsamda 22 yıl içerisinde yaklaşık 21,8 milyar lira maddi destek sağladık. Sadece 2025'te 5,3 milyar lira destek verdik. Hurda gemi teşvik programımız ile filomuzun yenilenmesini destekliyoruz. Bugüne kadar 27,3 milyon dolarlık teşvik sağladık ve teşvik miktarını artırmak için yeni düzenlemeler yapıyoruz. 2026 yılında daha fazla Ro-Ro hattını teşvik kapsamına alarak denizyolu taşımacılığının payını artırmayı hedefliyoruz' dedi.

İran'daki gelişmelere ilişkin de konuşan Bakan Uraloğlu, 'Denizlerimizdeki hak ve menfaatlerimizi korumak ve denizcilik alanında küresel iş birliğini geliştirmek amacıyla da önemli adımlar atıyoruz. Biliyorsunuz son dönemlerde Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kapanmalar, deniz yollarının küresel ekonomi için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösterdi. Dünya petrol arzının önemli bir bölümünü etkileyen bu gelişmeler, enerji fiyatlarını yükseltti, tedarik zincirlerini zorlaştırdı ve lojistik maliyetlerini arttırdı. Biz, ateş çemberinin ortasında bile kesintisiz ve emniyetli denizciliğin merkezi jeostratejik bir güven adası olduk. Bu süreçte Türkiye, boğazları, limanları ve istikrarlı konumuyla küresel ticaretin güvenilir limanı olmaya devam etti. Halihazırda hizmet veren 5 adet Gemi Trafik Hizmetleri Merkezimizin yanında Doğu Akdeniz'deki etkinliğimizi artırmak ve bölgedeki deniz trafiğini daha yakından izlemek için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi kurulum çalışmalarında da sona yaklaştık. Kıbrıs Barış Harekatı'nın 52. yıl dönümü olan 20 Temmuz'da hizmete açacağız' ifadelerini kullandı.

Marmara Denizi'nin tamamını radar kapsaması altına alacak olan ve bir ulusal merkez kurulmasını da içeren Gemi Trafik Hizmetlerinin Genişletilmesi projesinin etüt-proje çalışmalarını da tamamladıklarını açıklayan Bakan Uraloğlu, bu projelerin tamamlanmasının ardından hem Türkiye'nin hem de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin mavi vatandaki hakimiyetini önemli ölçüde artıracaklarını belirtti.