Hızla ilerliyor! Kuzey Kutbu için büyük tehlike

Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) tarafından nesli tükenen hayvanlar arasında kırmızı listede 'hassas' statüsünde bulunan ve dünyadaki en büyük kara etoburu olan kutup ayılarının, Kuzey Kutbu'ndaki erime devam ederse yaşam alanlarını kaybedeceği ve nesillerinin tükenmekle karşı karşıya kalacağı öngörülüyor.

Yapılan araştırmalar, karbon emisyonları azaltılmazsa bu yüzyılın sonuna kadar birçok alanda kutup ayısı popülasyonunun tamamen yok olacağına işaret ediyor.

Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleşen 3. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi'nde bilim insanları, seyir boyunca kutup canlılarının yaşam alanlarını da gözlemleyerek raporlamalar gerçekleştirdi.

Kutup bölgelerinde yapılan canlı gözlem çalışmaları, ilerideki seferlerde yapılacak geniş kapsamlı araştırmaların bir ön hazırlığı olması sebebiyle büyük önem taşıyor.

Bilimsel araştırma seferlerinde aynı zamanda ekosistemi destekleyen fiziksel parametreler gözlemlenerek bölgede geleceğe yönelik iklim projeksiyonları ve ekosistemin değişime uyumu konusunda araştırmalar gerçekleştiriliyor. Gelecek yıllarda da bu parametrelerin takibi yapılarak uluslararası literatüre yayınlarla katkı sağlanması amaçlanıyor.

Kutup ayılarının yaşam alanlarının daralmasının nedenlerinin başında küresel iklim değişikliği sebebiyle deniz buzlarının erimesinin geldiği biliniyor.

Kuzey Kutbu, kutup canlılarının yaşamlarını sürdürebilecekleri tek alan olma özelliği de taşıyor. Araştırmacılar, kutup ayılarının sadece Kuzey Kutbu'na özgü bir canlı olduğunu, bu alanda evrimleştiklerini ve yaşamlarını çoğunlukla üreme dönemleri hariç sadece deniz buzu üzerinde geçirdiklerini ifade ediyor.

Evrimsel açıdan genç bir tür olan ve atası boz ayı olan kutup ayılarının Güney Kutbu'nda kolayca besin bularak yaşayabilecekleri düşünülse de bilim insanları bu durumun tamamen ekolojik bir çöküntü yaşatabileceği görüşünü savunuyor.

Nesli tükenen hayvanlar arasında kırmızı listede ve 'hassas' statüsünde bulunan kutup ayıları birçok araştırma kuruluşu tarafından da GPS'ler ile takip ediliyor. GPS tasması adı verilen takip aracı, kutup ayılarının ve yaşadıkları deniz buzlarının kaybının takibine ve incelenmesine yardımcı oluyor.

Kuzey Buz Denizi'nde yaşayan diğer bir canlı olan halkalı foklar, kutup ayıları için önemli avlardan biri olarak biliniyor. Deniz buzları, halkalı foklar ve yavruları için hem avlanma hem de av olmamak için saklanma alanları.

Deniz buzunun erimesi bu saklanma alanlarını da yok etmesi sebebiyle halkalı fokları savunmasız av haline getiriyor. Öte yandan bilim insanları, küresel iklim değişikliği sonucu buzulların erimesi sebebiyle ortaya çıkan bazı virüs ve bakterilerin kutup ayılarına bulaştığını keşfetti.

Bilim insanları erime devam ettikçe ortaya çıkacak bu gibi hastalıklardan bu canlıların daha fazla etkilenerek sayılarının daha da azalacağı konusunda endişe duyuyor.