UNESCO Listesi'ndeki Mahmutbey Camisi'nin yanındaki hamamda kurtarma kazısı yapılıyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izni, Kastamonu Müze Müdürü Erol Kale'nin başkanlığında, Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Anar Azizsoy'un danışmanlığını yaptığı kazı, ekim ayında başlatıldı.

Azizsoy, gazetecilere, geçen yıl Kastamonu'da gerçekleştirdikleri Türk-İslam dönemi yüzey araştırmaları teknik gezilerinde Kasaba köyündeki hamamı gördüklerini söyledi.

Bunun üzerine bu yıl UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren Mahmut Bey Camisi'nin hemen yanında bulunan Cami Hamamı'nda kazı çalışmalarını başlattıklarını anlatan Azizsoy, 'Müze kurtarma kazısı olarak 31 Ekim'de kazıya başladık. Bilindiği üzere Mahmutbey Camisi, 1366 yılında Candaroğulları'ndan Mahmutbey tarafından yapıldı. Kitabesi kısa ve Arapçadır, hicri tarihi ile 798 yılına ait olduğu yazıyor. Cami, Adilbey oğlu büyük emir Mahmutbey tarafından Candaroğullarınca yaptırılmıştır. Bilindiği üzere Türk kültüründe gelenek olarak cami yapımıyla birlikte hamam inşası da gerçekleştirilir. Bunun Selçuklu Devleti'nden itibaren Anadolu'nun çeşitli yerlerinde örnekleri mevcuttur.' dedi.

Hamamın camiye mesafesinin 52 metre olduğunu, sadece hamam değil, aynı zamanda burada ciddi manada bir Türk yerleşim dokusunun var olduğunu kanıtlayan yapıların bulunduğunu aktaran Azizsoy, şöyle devam etti:

'Hamamın dışında Mahmutbey Camisi'nin az aşağısında Saray Camisi, çifte hamam bulunuyor, başka kalıntılar da mevcut. Yoğun olarak bu bölgede bir Türk kimliğinin, kültürünün varlığını somut olarak belgeleyecek olan yerleşim dokusunu söyleyebilmemize olanak tanıyan yapılar bulunuyor. Tarihe baktığımız zaman hanedanın varlığını da yani Mahmutbey ile değil Mahmutbey'den sonrasında da oğluna ait bir mezarın bulunduğu, annesine ait bir türbenin olma olasılığı bu tezimizi daha da destekler nitelik taşıyor. Dolasıyla sadece burada hamam değil, aynı zamanda başka yapı topluluğunun ortaya çıkarılmasıyla birlikte Türklerde bir gelenek haline gelen bir külliye olma ihtimali de ister istemez akla gelmiyor değil. Elbette kazı ve araştırma çalışmalarının devam etmesiyle birlikte daha çok netlik kazanacak. Fakat hiç şüphe yok ki turistik açıdan da burasının gelişimine ciddi manada katkı sunacaktır bu durum.'

Çalışmaları genişletmeyi planladıklarını dile getiren Azizsoy, 'Burada ilk etapta yaptığımız kazı çalışması daha sonrasında restorasyon çalışmalarıyla devam etmesi planlanıyor. İkinci planda ise bizim hedeflediğimiz yakınımızdaki bir diğer hamam olan çifte hamamda kazı çalışmalarını gerçekleştirmek. Hamamlara da baktığımızda literatürde çok çeşitli şekillerde isimlendirilmiş olduğunu görüyoruz.' diye konuştu.

Cami hamamının literatürde saray hamamı, vakıf hamamı olarak da geçtiğini hatırlatan Azizsoy, şunları kaydetti:

'Ben, cami hamamı olarak isimlendirilmesinin daha doğru olacağını düşünüyorum. Caminin kitabesinden anlaşılacağı üzere 1366 yılında net olarak yapıldığı bilinirken hamamında aşağı yukarı 14. yüzyıllarında camiyle eşdeğer olduğunu akla getiriyor. Devamında diğer yapılara da baktığımızda burasının beylik dönemine ilişkin olarak bir hanedan mensubiyeti kazanmış olduğunu, böylece sonraki aşamalarda da yapılacak olan araştırmalarda daha da somut olarak netlik kazanacaktır. Kastamonu denildiği zaman Türk yerleşiminin ilk Hüsamettin Çoban ile birlikte ikta olarak bu toprakların verilmesiyle birlikte merkez edinmiş olduğu biliniyor. Kasaba köyünün de yine tarihte Çobanoğulları dönemi ama net olarak Candaroğulları döneminde artık yerleşim olarak burasının kullanıldığını kaynaklardan öğrenmekteyiz. 14. yüzyıl ile 17. yüzyıl arasında hatta Kasaba köyünde nüfusun 25 bin kadar olduğunu söyleyebiliyoruz. Dolayısıyla bu kadar ciddi bir birikimi, yer altındaki tarihi mirası barındırmış olduğunu düşündüğümüz, buna inandığımız yerleşim yerinde sonraki evrelerde yapılacak olan kazı çalışmalarıyla elbette bu dokunun rengi hiç şüphesiz değişecektir.'