Yeşilçam’da bir cesur yürek

Türkiye’nin önde gelen sinema yazarı ve tarihçilerinden Burçak Evren’in derlediği ‘Yücel Çakmaklı: Milli Sinemanın Kurucusu’ başlıklı eser, Hayal Perdesi Kitaplığı dizisinin 11. çalışması olarak Küre Yayınları’ndan çıktı. Barış Saydam’ın titiz hazırlığıyla okuyucuyla buluşan kitabın sunuş yazısında Burçak Evren, vefa eseri çalışmanın gecikmiş bir borç olduğunu bildiriyor. 2009’da yitirdiğimiz ve sinemamızda çığır açan kurucu isimlerden Yücel Çakmaklı’yla ilgili kitapta birçok değerli yazı ve röportaj bulunuyor. Benim “Yücel Çakmaklı Sineması” başlıklı yazımdan sonra,  Çakmaklı’nın sinema yazarı olarak 1964’te Tohum dergisinde yazdığı “Milli Sinema İhtiyacı” başlıklı yazıyla açılan eser, Milli Türk Talebe Birliği (MTTB) Sinema Klübü’nün 1973’te düzenlediği Milli Sinema Açık Oturumu’nda Çakmaklı’yla beraber Halit Refiğ, Metin Erksan, Sami Şekeroğlu ve Salih Diriklik’in kavram etrafındaki tartışmalarıyla devam ediyor. Kitaptaki bir diğer kapsamlı çalışma, 1974’te Sinematek/Eskişehir İTİA Yayınları’ndan çıkan ‘Yönetmenlerle Konuşmalar’ kitabında Atilla Dorsay’ın Çakmaklı ile yaptığı hacimli söyleşi.

Kitapta yine etraflı çalışmalardan Burçak Evren’in tarihi perspektif içinde “Yeşilçam ve İnanç Sineması (1923-1973)” başlıklı yazısının yanısıra, Nedim Hazar’ın yine içeriden bir perspektiften “Milli Sinemanın Serüveni” başlıklı yazısı bulunuyor. Kitaba giren makalelere bir göz attığımızda, Savaş Arslan’ın “Yeşilçam’ın Yeşil Yüzü: Memleketim” ve  “Milli Sinema, Milli Televizyon: Yücel Çakmaklı” adlı iki çalışmasını görüyoruz. Yine Nedim Hazar’ın yazdığı “Tevazuun Dizginlediği Bir Cesur Yürek: Yücel Çakmaklı” adlı makalenin yanında, Gülcan Tezcan’ın “Yeşilçam’da ‘Milli Bakış’ın Mimarı: Yücel Çakmaklı” makalesini görmek mümkün.

Söyleşiler de var

Söyleşiler kısmında ise, Abdurrahman Şen’in, Şükrü Kanber’in, Elif Uslu’nun, Ömer Çakkal’ın, Adapazarı Fikir Klübü’nün ve Bilim ve Sanat Vakfı Sanat Araştırmaları Merkezi’nin ünlü yönetmenimizle yaptığı ve Yücel Çakmaklı’nın sinematografisine farklı açılardan yaklaşan geniş kapsamlı görüşmeler yer alıyor.

Vefatından sonra çıkan yazılara gelince Ardından bölümünde, Beşir Ayvazoğlu’nun, Ali Haydar Aksal’ın, Hakan Albayrak’ın, Fatma Barbarosoğlu’nun, Mustafa Miyasoğlu’nun ve Ali Murat Güven’in Çakmaklı sinemasını nasıl gördükleri üzerine ve kendi sinema kariyerinin yanısıra insani yanını ve değerlerini yansıtan yazıları bulunuyor.

Çakmaklı’ya içeriden bakış

Yücel Çakmaklı’nın her filmini, dizisini ele alan hacimli münferit çalışmalara ihtiyaç var; ülke sinemasında milli ve manevi duyarlıklı sinema anlayışında içeriden, özgün bir kanal açan yönetmenin serüveni sanat ve toplum tarihimiz bakımından önem taşıyor. Bu anlamda, Salih Diriklik’in 1995 tarihli Flaşbek: Türk Sinema-Tv’sinde İslami Endişeler ve Çizgidışı Oluşumlar başlıklı iki ciltlik eseri de özel bir ilgiyi hak ediyor.