Ahlaksız koleksiyon

‘Ruhuna Fatiha’ yazılmış merhumun mezar taşının üzerine; sembolik bir dille kimlik bilgileri, şeceresi...

  • SELİM EFE ERDEM
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
x

Ama kim bilebilirdi ki atalarına dua edilsin diye dikilen o taş asırlar sonra Avrupa’daki bir restoranda masa ayağı, bir burjuvanın bahçe dekorasyonu olacak... İstanbul’un tarihi mezarlıklarından koparılan mezar taşları, uluslararası açık artırmalarda haraç mezat satışta! Son olarak, 1774 tarihli bir mezar taşı, ‘Sanat esiri’ olarak 20 Kasım’da Londra’da 720 Euro’dan satışa çıkacak. İşin uzmanlarına göre, bu durum buzdağının görünen yüzü. Asıl ‘sanat eseri’ gibi görünen mezar taşları resmen mezar soygunculuğu ile milyon dolara ulaşan rakamlarla ‘el altından’ satılıyor ve kimsenin ruhu bile duymuyor. 

MEHMED SADİ EFENDİ VAKASI

Tarihçi Talha Uğurluel, olayı sosyal medya hesabından duyurarak “Koleksiyonerler, tarihi mezar taşlarımızın peşinde. E-bay’da 20 Kasım’da yapılacak satış sadece bir örnek ama ilk değil. Bir süredir. Osmanlı mezar taşları açık artırma sitelerinde satılıyor” diyor. Peki ama, İstanbul’daki mezar taşları nasıl oluyor da İngiltere’deki bir açık artırmada satılabiliyor? 

Mezar taşlarının Eyüp Sultan, Karaca Ahmet ve Edirnekapı’dan Londra’ya uzanan yolculuğunu şöyle anlatıyor Uğurluel: “Tahribat, mezarlık mafyası, koleksiyonerler ve yeni definlerle yaşanıyor. İlk tahribat, yeni defin sırasında yaşanıyor. Eski mezarlıklardaki tarihi mezarlar, sahibi olmayan mezarlık olarak yeni definlere açılıyor ve bu sırada bir köşeye atılıyor. Barış Manço’nun cenazesi defnedilirken İstanbul Boğazı’ndaki o tarihi mezarlık hep Osmanlı mezar taşlarıyla doluydu. Şimdi yeni definlerle bir kaç tane kaldı, o taşlar ne oldu belli değil. İkincisi, koleksiyonerler Türkiye’deki taşeronları aracılığıyla benzeri olmayan mezarları belirliyorlar. Örneğin Eyüp Sultan’da Mehmed Sadi Efendi’nin böyle eşsiz bir sarık ve kumaş gibi işlenmiş sandukası vardı. Bu mezarın taşı adım adım çalındı. Ama öncesinde her aşamasında fotoğraflayarak yetkilileri uyardım ama sonuç değişmedi.”

MİLYON DOLARLIK TAŞLAR

İstanbul’dan Londra’ya bu yöntemle kaçırılıyor ama Osmanlı mezar taşını kim, neden alıyor? “20 Kasım’da satışa sunulacak olan mezar taşı 720 Euro’ya satılıyor ama bu çok sıradan bir mezar taşı. Koleksiyonerlerin belirlediği mezar taşları ise el altından milyon dolara satılıyor. Alanlar ya bahçelerini süslemek ya da yemek masalarına ayak yapmak gibi dekoratif amaçlarla kullanıyorlar. Pahalı mermer ve taşlardan yapılan, hat işçiliği ile daha da değerlenen taşların tarihi ve dini boyutu da düşünülünce ortaya bu fiyatlar çıkıyor.”

ÜÇ ÖNLEM ŞART

Eğer bir önlem alınmazsa yakında İstanbul’da tarihi mezarlık kalmayacağını söyleyen Uğurluel, “Peki ama ne yapılmalı” sorusuna şu cevabı veriyor: “Tarihi mezarlıklar, kamerayla korunacak. Çimlendirilerek insanların ziyaret edip dua edebileceği müze hale getirilecek ki topluma kazandırılıp korunabilsin. Ayrıca, zaten sayıları çok azalmış olan tarihi mezarlıklarda, yeni defin izni verilmesiyle ilgili yönetmelikte de değişiklik yapılması lazım.”

DOÇ. BERK: Dini, ahlaki, tarihi boyutu var

İslâm Tarihi ve Sanatları uzmanı Doç. Dr. Süleyman Berk, olayın dini, ahlaki, tarihi yönüne dikkat çekiyor: “Eskiden ilgilenilmiyordu ve bir koruma anlayışı olmadığı için yeni mezar alanı açmak için eski mezar taşları yerinden sökülüp atılıyordu. Bazı uyanık tipler de bunları alıp yurtdışına pazarlıyordu. Şükür 10 yıldır bir koruma fikri var ama bu da yeterli değil. Hiç kimsenin mezarına dokunulmamalı ama eski mezarların sahipleri olmadığı için onların yerine yeni mezarlar açılıyor. Olayın dini, ahlaki, tarihi boyutu var ama zaten sayıları çok az kalmış olan bu eski mezar taşları için yönetmelikte bir değişiklik yapılarak, sahipsiz de olsa yeni definden muaf tutularak korumaya alınabilirler. Özellikle Eyüp Sultan, Karacaahmet, Merkezefendi, Edirnekapı’daki tarihi mezarlar için yeni bir koruma anlayışı gerekiyor”

Bu yazıya ilk siz yorum yapın.

Yorumlar

Yorumlarınızı kendi özgür iradenizle yayınlamakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Yorum yaparak Toplum Kuralları ve Kullanım Koşulları'nı kabul etmiş sayılırsınız.

  • Lütfen birşeyler yazınız. Yorum alanı boş bırakılamaz.
  • Tebrikler! Yorumunuz onay sonrası yayınlanacaktır.
  • Mesajlarınız size hukiki sorumluluk doğurur.
  • Bir hata oluştu lütfen daha sonra tekrar deneyiniz!
 
´Troya son 100 yılın zirvesini yaşıyor´

´Troya son 100 yılın zirvesini yaşıyor´

Gümüşhane'deki somon üreticileri dünya pazarında söz sahibi olmak istiyor

Gümüşhane'deki somon üreticileri dünya pazarında söz sahibi olmak istiyor

Başkan Erdoğan ile Bahçeli görüştü

Başkan Erdoğan ile Bahçeli görüştü

Sosyal medyada günün en çok paylaşılan fotoğrafları

Sosyal medyada günün en çok paylaşılan fotoğrafları

En Çok Okunanlar