Yeni sistemle ağır krizler bertaraf oldu 

Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın 24 Haziran 2018’de doğrudan halk tarafından seçilmesiyle hayata geçen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi bir yılı geride bıraktı. İç ve dış politikadaki ciddi krizler Başkan Erdoğan’ın önderliğinde alınan hızlı kararlarla bertaraf edildi. Yeni sistem bürokrasiyi azaltarak Türkiye’nin önünü açtı. 

ŞERİFE GÜZEL09 Temmuz 2019 Salı 00:42 - Güncelleme: 09 Temmuz 2019 Salı 08:01

16 Nisan 2017’deki referandumda yüzde 51,41 oy oranıyla kabul edilen Anayasa ile Türkiye, yönetim sistemi değişikliği yolunda ilk adımını attı. 24 Haziran 2018’de yapılan TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde; Recep Tayyip Erdoğan yüzde 52,6’lık oyla Başkanlık Sistemi’nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. Sistem, Erdoğan’ın 9 Temmuz 2018’de TBMM Genel Kurulu’nda yemin etmesiyle yürürlüğe girdi. Başkanlık Sistemi’nin birinci yılında Türkiye, alınan hızlı kararlar, oluşturulan yeni mekanizmalar ve oturtulmaya başlanan sistemle yeni yolunda ilerlemeye edeceğini ortaya koydu. Sistemin güvenli bir yol olarak Türkiye’yi vesayet odaklarından uzaklaştırması, hem askeri, hem de ekonomik açıdan dış saldırılara karşı daha güçlü kılması, henüz sistemin birinci yılında kendini gösterdi. Gerek ekonomiyle, gerekse dış politikayla ilgili mücadele edilen ciddi kriz süreçleri, Cumhurbaşkanı’nın önderliğinde alınan hızlı kararlar ve işletilen istişare mekanizmalarıyla Türkiye’nin elini güçlendirecek şekilde yönetildi.

SİYASETTE İTTİFAK DÖNEMİ 

Yeni sistemle girilen ilk seçimlerde partiler, ilk kez kendileriyle birlikte bir başka partinin de desteğini alarak sahada ‘ittifak’ halinde boy gösterebildi. Yeni sistemin en büyük avantajlarından birisini siyasi partiler arasında ittifakların sağlanabilmesi oluşturdu. Parlamenter sistem sırasında partiler, seçim için resmi olarak işbirliğine gidemiyor, bunun için bir partinin seçimlere katılmaması, aday olacakların isimlerinin de işbirliğine gidilen partinin listelerinden gösterilmesi gerekiyordu. Böylece vatandaşı yanıltmaya dönük bir ‘hülle’ yoluna gidilerek işbirliği sağlanabiliyordu. Yeni sistemle vatandaş hangi parnin, kimlerle işbirliği içinde hareket ettiğini net bir şekilde görme imkanına sahip oldu. 

HIZLI KARAR HIZLI TATBİK 

Başkanlık sisteminin ana amaçlarından birisi de daha hızlı karar alma süreçlerine sahip olabilmeyi sağlamaktı. Sistemin henüz birinci yılı dolduğunda, bu amacın büyük oranda hâsıl olduğu da görüldü. Cumhurbaşkanı, tek mercii olarak karar alma süreçlerini oldukça hızlı şekilde işletebiliyor. Dolayısıyla yayınlanan ‘Cumhurbaşkanlığı kararnameleri’ ile birçok konuda önemli düzenlemeler gerçekleştirildi. Bir yılda yeni sisteme uyum kapsamında bin 500’ü aşkın karara imza atıldı. 

İLK BÜTÇE TBMM’DEN GEÇTİ 

Başkanlık Sistemi, yıllık bütçenin hazırlanmasına ilişkin değişikliği de beraberinde getirdi. Cumhurbaşkanlığı teşkilatı çerçevesinde kurulan Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan kesin hesap kanunu teklifini inceleyerek nihai hale getirmekle görevlendirildi. Başkanlık, ilk hazırlığını 2019 bütçesi için yaptı. Yeni sistemin ilk bütçesi TBMM’de kabul edildi. 

MSB’YE BAĞLANDI 

Yeni sistemin, geçmiş dönemlerde Türkiye’nin yaşadığı derin acılara son verecek en önemli adımlarından birini, özellikle güvenlik birimlerine başkanlık edecek kurumların hangi makama bağlı olarak çalışacağı oluşturdu. Geçmiş yıllarda Türkiye, Genelkurmay başkanlarının sözleri ve kuvvet komutanlarının açıklamalarıyla diken üstünde dururken, AK Parti askerin, Türk siyaseti üzerinde bir ‘vesayet’ odağı olmaktan çıkartılıp, ‘kışlasına çekilmesi’ni sağlayacak önemli adımlar atmıştı. Sistemin en önemli adımı ise Genelkurmay Başkanlığı’nın, Milli Savunma Bakanı’na (MSB) bağlanması oldu. Böylelikle, Türkiye’yi on yıllarca geriye götüren darbe dönemleri sonlandırılmış oldu. 

ASKERLİK SİSTEMİ DEĞİŞTİ 

Yeni sistemin askeriye ile siyaset ilişkisini rayına oturtmasının sonucu, yeni askerlik sisteminin tartışmalardan uzak, gürültüsüz patırtısız çıkartılmasıyla da kendini gösterdi. Yeni askerlik sistemi, Milli Savunma Bakanlığı tarafından şekillendirildi. Ancak Meclis’te milletvekillerinin imzasıyla yasa teklifi olarak ele alındı. Meclis’teki partiler ve milletvekilleri, sisteme ilişkin eleştiri ve önerilerini tüm boyutlarıyla ortaya koyarak, uzlaşma içinde hayata geçirdi. 

EKONOMİK SALDIRIYA DİRENÇ 

Son dönemde uluslararası güçlerin özellikle ekonomik saldırılarıyla sıkıştırılmaya çalışılan Türkiye, son bir yıl içinde bu ekonomik saldırıların en güçlülerine maruz kaldı. Türkiye’nin bölgesinde güç oluşturmasını engellemeye ve alınacak kararlardaki etkisini azaltmaya dönük hamleler, içeride yapılan ciddi müdahalelerle bertaraf edilmeye çalışıldı. Ekonomik krizin tetiklenmesine yol açabilecek tedbirlerden uzak durularak bu tür oyunların boşa çıkması sağlandı. Özellikle ‘döviz’ hareketleri üzerinden ekonomiye yapılmak istenen darbeler, sistem içindeki argümanların doğru kullanılmasıyla başarıyla bertaraf edildi. Doların  fırlayacağı, ekonominin alt üst olacağı beklentisi boşa çıkartıldı. 

SURİYE, S-400 VE F-35 

Başkan Erdoğan’ın bir yıllık süreçte Türkiye, içerdeki siyasi ve ekonomik gündemin ötesinde, yurt dışı kaynaklı ciddi sorunlarla baş etmeye çalıştı. Erdoğan’ın ana gündemini Suriye krizi, buna bağlı olarak çözülmeye çalışılan PYD/YPG terör örgütüyle mücadele, ABD’nin bu örgütlere verdiği destekle  ortaya çıkan ciddi askeri risk ve bölgesel sorunlar oluşturdu. Türkiye’nin Rusya’dan almak istediği S-400 füze savunma sistemi de, ABD ile Türkiye ilişkilerinde çok ciddi bir kriz döneminin yaşanmasına yol açtı. ABD, Türkiye’nin S-400’leri teslim alması halinde; Türkiye’nin ortağı olduğu F-35 programından çıkarılması gibi argümanlarla karşı çıktı. Ancak Başkan Erdoğan’ın liderlerle yaptığı özel temaslar ve işlettiği diplomasi trafiği ile Türkiye, sorunun üstesinden ‘krizi aşacak formüller’ ile gelmeye çalıştı. Sistemin 

Kodları ilk üç kararnamede 

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın 24 Haziran 2018’de seçilmesinin ardından 9 Temmuz’da TBMM Genel Kurulu’nda ettiği yeminle resmen hayata geçti. Yeni sistemin kabinesi de aynı gün açıklanırken, ilk Cumhurbaşkanlığı kararnamesi de aynı gece yayınlandı. Yeni sistemin yürürlüğe girmesinin ardından ilk gün sistemin omurgasını oluşturan üç Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayımlandı. 539 maddelik ilk kararname ile Cumhurbaşkanlığı teşkilatının ve Bakanlıkların yasal altyapısı kuruldu. İkinci kararnameyle kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarının belirlenmesindeki usul ve esaslar belirlendi. Sistem değişikliğiyle Başbakanlık’a bağlı birçok kurum ve kuruluş Cumhurbaşkanlığı’na devredildi.

Rakamlarla yeni başkanlık sistemi

Yüzüncü yaşına yeni yönetim sistemiyle girmesi beklenen Türkiye Cumhuriyeti, geçen bir yıllık sürede birçok önemli gelişmeye sahne oldu. Olağanüstü Hal’in (OHAL) sona ermesi, Avrupa Birliği (AB) yolunda Reform Eylem Grubu’nun canlanması, Yargı Reformu Stratejisi Programı’nın açıklanması dikkat çekti. Bir yılda 

41 Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 696 Cumhurbaşkanı Kararı, 51 Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe konulan yönetmelik, 28 Cumhurbaşkanlığı Genelgesi Resmi Gazete’de yayımlandı. Yeni sistemin ilk yılında 6 Milli Güvenlik Kurulu toplantısı yapıldı. 9 Temmuz’dan bugüne kadar bin 500’e yakın cumhurbaşkanlığı kararı alındı. 

Politika kurulları ve ofisler kuruldu 

Yeni sistem, Bakanlıkların yanında politika kurulları ve ofisleri de beraberinde getirdi. Başkanlık çatısı altında, Yerel Yönetim Politikaları, Sosyal Politikalar, Sağlık ve Gıda Politikaları, Kültür ve Sanat Politikaları, Hukuk Politikaları, Güvenlik ve Dış Politikaları, Ekonomi Politikaları, Eğitim ve Öğretim Politikaları ve Bilim, Teknoloji ve 

Yenilik Politikaları Kurulları oluşturuldu. Cumhurbaşkanınca alınacak kararlar ve oluşturulacak politikalarla ilgili öneriler geliştirmekle görevlendirilen kurullara Başkan liderlik ediyor. Bunun yanında, Finans Ofisi, İnsan Kaynakları Ofisi, Dijital Dönüşüm Ofisi ve Yatırım Ofisi de yeni sistemde Başkanın çalışmalarına yardımcı oluyor. 

Tehditleri önceden algılayıp bertaraf ediyor: Kargu-2'nin yeni teslimatları yapıldı

Ankara'dan sevindiren haber! Türk bilim insanı koronavirüsü izole etmeyi başardı
Ankara'dan sevindiren haber! Türk bilim insanı koronavirüsü izole etmeyi başardı

Ankara'dan sevindiren haber! Türk bilim insanı koronavirüsü izole etmeyi başardı

İspanyol basınının Türkiye iftirasına sert tepki: El koyma çok çirkin bir suçlama
İspanyol basınının Türkiye iftirasına sert tepki: El koyma çok çirkin bir suçlama

İspanyol basınının Türkiye iftirasına sert tepki: El koyma çok çirkin bir suçlama

Dünyada tek! Türkiye'de üretildi, koronavirüsü yok ediyor
Dünyada tek! Türkiye'de üretildi, koronavirüsü yok ediyor

Dünyada tek! Türkiye'de üretildi, koronavirüsü yok ediyor

AB'de ortalığı karıştıracak iddia: Yardım için gönderdikleri doktorların arasına casus soktular
AB'de ortalığı karıştıracak iddia: Yardım için gönderdikleri doktorların arasına casus soktular

AB'de ortalığı karıştıracak iddia: Yardım için gönderdikleri doktorların arasına casus soktular