Fiziksel aktivitede küçük artışlar milyonların yaşamını uzatabilir

Son yıllarda yapılan uluslararası araştırmalar, günlük yaşantımızda fiziksel aktiviteye ayırdığımız süredeki ufak artışların, toplum sağlığı üzerinde beklenenden çok daha büyük etkiler yaratabileceğini ortaya koydu. Birleşik Krallık, Norveç, ABD ve İsveç'ten 135 bin kişinin dahil edildiği kapsamlı bir çalışmada, günde yalnızca beş dakika daha fazla orta şiddette egzersiz yapmanın, erken ölüm riskini yaklaşık yüzde 10 oranında azaltabileceği tespit edildi. Özellikle en az hareket eden nüfus kesiminde bu küçük değişikliklerin, milyonlarca insanın daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmesine katkı sağlayabileceği belirtiliyor.

Günlük hareketin önemi: Küçük değişiklikler, büyük sonuçlar

Fiziksel aktivite, uzun süredir sağlıklı yaşamın temel taşlarından biri olarak kabul ediliyor. Ancak bu yeni araştırma, küçük ve sürdürülebilir artışların dahi ciddi faydalar sağlayabileceğini vurguluyor. Araştırmacılar, günde ekstra beş dakika tempolu yürüyüş gibi orta şiddette egzersizin, erken ölümlerde yüzde 10'luk bir azalma ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Üstelik, günde otuz dakika daha az oturmanın da tüm ölümlerde yaklaşık yüzde 7'lik bir azalma ile ilişkili olduğu belirtildi. Bu bulgular, hareketsiz yaşam tarzının risklerini azaltmak için büyük adımlar atmak gerekmediğini, aksine küçük ve gerçekçi değişikliklerin bile toplumsal sağlıkta önemli farklar yaratabileceğini gösteriyor.

Norveç Spor Bilimleri Okulu'ndan uzmanlar, özellikle en az aktif olan yüzde 20'lik kesimin, günlük aktivitelerini beş dakika artırmaları halinde en büyük faydayı göreceğini belirtti. Bu sonuçlar, toplum genelinde fiziksel aktiviteye yönelik yaklaşımların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Uzmanlar, bireysel egzersiz programlarından ziyade, toplumun genelinde küçük hareket artışlarını teşvik eden politikaların daha etkili olabileceğini savunuyor.

Uzman görüşleri: Gerçekçi hedefler ve uygulanabilir öneriler

Oxford Üniversitesi Nuffield Nüfus Sağlığı Departmanı'ndan Prof. Aiden Doherty, çalışmanın mevcut bilimsel kanıtlara önemli bir katkı sunduğunu belirterek, "Bu analiz, herkesin günlük yaşamında beş dakikalık küçük artışlar yapması halinde, erken ölümlerin yüzde 10'unun önlenebileceğini gösteriyor" dedi. Prof. Doherty, bu tür küçük değişikliklerin, özellikle fiziksel aktiviteye çok az zaman ayıranlar için ulaşılabilir ve sürdürülebilir olduğunu vurguladı. Brunel Üniversitesi'nden Daniel Bailey ise, orta şiddetteki aktivitelerin – tempolu yürüyüş, ev işleri ya da bahçecilik gibi – çoğu insan için uygulanabilir olduğunu ve günde beş dakika ekstra hareketin hayat kurtarıcı olabileceğini ifade etti.

Uzmanlar, oturma süresinin azaltılmasının da önemli olduğunu, ancak bu değişikliğin etkisinin fiziksel aktivite artışı kadar yüksek olmadığını belirtiyor. Yine de, günde otuz dakika daha az oturmak, evde dolaşmak veya hafif tempolu yürüyüş gibi aktivitelerle kolayca gerçekleştirilebilir. Bu tür küçük adımlar, özellikle hareketsiz yaşam tarzına sahip bireyler için sağlık açısından anlamlı kazanımlar sağlayabilir.

Yaşam tarzı değişikliklerinin birleşik etkisi

Fiziksel aktiviteye ek olarak, uyku ve beslenme alışkanlıklarındaki küçük iyileştirmelerin de yaşam süresine olumlu katkı sağladığı görülüyor. Sydney Üniversitesi'nde yapılan ve eClinicalMedicine dergisinde yayımlanan bir başka araştırma, uyku, egzersiz ve diyet alanındaki küçük değişikliklerin bir arada uygulanmasının, yaşam süresini belirgin şekilde uzatabileceğini gösterdi. Araştırmada, günde fazladan beş dakika uyku, iki dakika orta ile şiddetli egzersiz ve yarım porsiyon daha fazla sebze tüketiminin, en kötü yaşam tarzı alışkanlıklarına sahip bireylerde bile bir yıl daha uzun yaşamla ilişkili olduğu bulundu.

Yaklaşık 60 bin kişinin katıldığı bu çalışmada, optimal yaşam tarzı davranışlarının – günde yedi ila sekiz saat uyku, kırk dakikadan fazla orta ile şiddetli fiziksel aktivite ve sağlıklı bir diyet – neredeyse on yıl daha uzun ömürle bağlantılı olduğu ortaya kondu. Bu veriler, fiziksel aktivite başta olmak üzere, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının küçük değişikliklerle bile önemli faydalar sağlayabileceğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Uzmanlar, bu bulguların kişisel egzersiz reçeteleri olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, ancak toplum genelinde sağlıklı davranışların teşvik edilmesi açısından büyük potansiyel taşıdığını belirtiyor. Toplumun geneline yönelik küçük ve uygulanabilir öneriler, uzun vadede erken ölümlerin önlenmesinde etkili olabilir.

Sonuç olarak, fiziksel aktiviteye ayrılan süredeki küçük artışlar ve oturma süresinin azaltılması, toplum sağlığında önemli kazanımlar sağlayabilir. Araştırmalar, herkesin günlük yaşamında yapacağı küçük değişikliklerin, erken ölüm riskini azaltmada ve yaşam süresini uzatmada etkili olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle, sağlıklı bir yaşam için büyük ve ulaşılması güç hedefler yerine, küçük ve sürdürülebilir adımlar atmak, herkes için daha gerçekçi ve faydalı bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.