TBMM´nin Ermenistan ile Gümrü Antlaşması´nı imzalaması - Tarihte bugün 3 Aralık 1920

Tarihte bugün 1920 yılında Kurtuluş Savaşı sırasında Ermenistan ile imzalanan, TBMM´nin uluslararası alanda imzaladığı ve Sevr Antlaşması´nı uluslararası alanda geçersiz kılan ilk antlaşma olan Gümrü Antlaşması imzalandı

Tarihte bugün 1920 yılında Kurtuluş Savaşı sırasında Ermenistan ile imzalanan, TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı ve Sevr Antlaşması'nı uluslararası alanda geçersiz kılan ilk antlaşma olan Gümrü Antlaşması imzalandı

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Osmanlı Devleti Brest Litovsk Barış Antlaşması'nın açık hükümlerine rağmen, Kafkasya cephesinde bulunan birliklerini geriye çekmek zorunda kalmıştı

Ermeniler ise, Bolşevik rejiminden aldıkları destekle 1919 yılında Doğu Anadolu bölgesindeki bazı yerleri işgal etti

Bu sırada TBMM Bekir Sami Bey başkanlığındaki bir heyeti Moskova'ya gönderdi

20 Ağustos 1920 tarihinde Türkiye ve Sovyetler arasında olumlu görüşmeler başlatıldı

Buna rağmen Sovyetler Kafkasya bölgesindeki Türkiye’ye ait olan bazı bölgelerin Ermenistan'a verilmesini isteyince anlaşma sağlanamadı

Bu arada Doğu Cephesi komutanı Kazım Karabekir Misak-ı Milli sınırlarında olan Kars, Sarıkamış, Ardahan, Batum, Artvin ve Iğdır'ı alarak Gümrü'ye girdi

Bunun üzerine 22 Kasım 1920 tarihinde Gümrü'de barış görüşmeleri başlatıldı

TBMM ile Ermenistan arasında imzalanan antlaşma neticesinde, Doğu’da devam eden harekat sona ermiş oldu

Yapılan antlaşmaya göre, Kars, Sarıkamış, Iğdır, Kağızman Türkiye’ye geri verilecek

Doğu sınırı, Aras Nehri ve Çıldır Gölü’ne kadar uzanacak

Ermenistan Hükümeti, Sevr Antlaşması’nı tanımayacak

Ermenistan, TBMM’nin aleyhinde çalışmayacak

Türklere saldırıda bulunan Ermeniler dışındakiler isterlerse 6 ay içinde Türkiye’ye dönebileceklerdi

Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti’nin uluslararası alanda kazandığı ilk siyasi başarıydı

Sevr Antlaşması’nın geçersizliği ilk kez uluslararası antlaşmada onaylandı

Ayrıca Doğu Cephesi’nin kapanması ile buradaki güçlerin büyük bir kısmı Batı Cephesi’ne gönderildi