06 Ağustos 2020 Perşembe / 16 ZilHicce 1441
Gece modu

Köşe Yazarları ve Köşe Yazıları

Deniz Adnan ÇOBAN
acoban@htagrup.com
Yazarın Sayfası

Şizofrenide ses duyma

26 Mayıs 2012 Cumartesi

Kanada’da Vince Weiguang Li isimli bir bilgisayar mühendisi 2008’de bir genci uzaylı sandığını ve bu yüzden ona saldırdığını belirtti. Li, 2004’te kafasından gelen bazı sesler duymaya başladığını ve bunların ‘Tanrı’nın sesi’ olduğuna inandığını söyledi. Mahkeme “...Sesler bana onu öldürmemi, aksi halde beni ya da başkalarını öldüreceğini söyledi” ifadesini kullanan Li’nin şizofreni hastası olması nedeniyle cezai ehliyetinin bulunmadığına hükmetmişti. Ortamda olmayan sesler duyma yani işitsel hallüsinasyonlar şizofreni hastalığının en önemli belirtileridir. Bu belirtiler neredeyse şizofreniye özgüdür. Ses duymalar farklı şekillerde olabilmektedir. Komut hallüsinasyonları adını verdiğimiz şeklinde kişi “...şunu yap bunu yap” tarzında kendisini yönlendiren sesler duyar. Bu tarz sesler şizofrenide en tehlikeli seslerdir. Çünkü bazı şizofreni hastalarının intiharının altında bu tür sesler yatabiliyor. Sesler “kendini aşağı at, kendine zarar ver, şu organını kes” gibi yönlendirmeler yapabilmekte ve kişi kendisine, ölüme götürecek zararlar verebilmektedir.

Schneider belirtilerine dikkat!

Tipik olan işitsel hallüsinasyonlardan biri de birden fazla kişinin hasta hakkında yorum yaptığı sesler duymasıdır. İntihar ve kendine zarar verme kadar önemli bir diğer konuysa şizofreni hastasının ‘kötülük görme, düşmanlık’ hezeyanlarıyla birlikte seyreden sesler duymasıdır. Bu durum bazı şizofreni hastalarında mistik tabiatlı olabiliyor. Allah tarafından gelen sesler duyduğunu düşünen kişi, bazı kişileri Allah adına cezalandırma düşüncesinde olabilmektedir. Kanada’da yaşanan olay muhtemelen mistik hezeyanlarla işitsel hallüsinasyonların sebep olduğu bir durum. Bazı hastalar uzaylılar tarafından sesler duyduğunu, beyinlerine çip yerleştirildiğini ve bu çiple düşüncelerinin yönlendirildiğini düşünebilmektedir. Bazı hastalarda düşüncelerinin başkaları tarafından okunduğu, gazete, dergi, televizyon ve radyoda yayınlandığı inancı görülebilmektedir.

Kafasının içine düşüncelerin sokulduğunu iddia eden hastalara da rastlanabilmektedir. Bu belirtilere şizofrenide ‘Schneider Belirtileri’ denir. Şizofreni hastalığının şiddetli olduğuna işaret eder.

Şiddet, hastalığın karakterinde yok

Şizofreni hastalığında bu tür sesler duymaya ve paranoid fikirlere sebep, dopamin hormon seviyesinin yüksek olmasıdır. Toplumda şizofreni hastalığının bu tür şiddet olaylarıyla gündeme gelmesi şizofreni hastalarının şiddete meyilli olduğu gibi bir önyargıya sebep oluyor. Halbuki şizofreni hastaları gerek kişilik gerekse hastalığın karakteri olarak şiddete meyilli değildirler. Dış dünyaya yabancılaşma, dış dünyayı tehdit olarak görme ve sosyal izolasyon sebebiyle bu tür acayip düşünceler gelişir ve bunun sonucunda şiddet olayları görülebilir. Oysa şizofreni hastalarında görülen şiddet, genel toplumdaki şiddet olaylarından çok daha az orandadır.