10 Ağustos 2020 Pazartesi / 20 ZilHicce 1441
Gece modu

Köşe Yazarları ve Köşe Yazıları

Aziz ÜSTEL
austel@stargazete.com
Yazarın Sayfası

ŞEYTANLARIN EN ACIMASIZI İNGİLTERE Bu topraklardaki isyanların tarihçesi -1

31 Ekim 2019 Perşembe

Anadolu'ya 19. yüzyıl başlarında gelen misyonerlerin faaliyetleri ve İngiltere, Rusya, ABD ve Fransa'nın da desteğiyle Ermeniler amacı ihtilal olan cemiyetler kurmuş. Her ne kadar Rusya bu cemiyetlerin kurulmasından sorumlu tutulsa da, perde arkasında şeytanların en acımasızı İngiltere vardır. Bu komitelerin en büyükleri Hınçak Komitesi, Taşnaksutyan Komitesi ve Armenekan Partisi'dir. 

Diğer ülkeler daha çok siyasi destek sağlarken, İngiltere bunlara silah ve para yardımı yapmış. Ermenilerin 1905'teki Yıldız Suikastının arkasında yalnız Moskova değil, Londra da vardır. Ancak Ruslar kendilerini öne atınca, İngilizler karanlıklara çekilerek bütün suçun Ruslara atılmasını sağlamışlar. 

Ermeniler, arkalarına hem Rusya hem de İngiltere'nin desteğini alarak, 19. yüzyıl sonlarında bağımsız Ermenistan'ı kurma çalışmalarına soyununca, Sultan II. Abdülhamid Han devletle aşiretler arasında ittifak kurmak amacıyla Hamidiye Alaylarını kurar. Ayrıca 1892 yılında Aşiret Okulu açılır. 

Kürtçülük akımı, ilk kez Kahire'de, İngiliz derin devletinin desteğiyle zehirlerini saçmaya başlamış. İngiltere 1882 yılında Mısır'ı ele geçirdikten sonra, Osmanlı devletine karşı hem siyaset hem de düşün alanında saldırıya geçer. Her türlü etnik sorunu kaşır ve kullanmaya başlar. Kahire'yi mesken tutan kimi Kürtler, 1898 yılında ilk Kürtçe gazete olarak kabul edilen ‘Kürdistan’ı yayınlamaya başlar. 

İsyan çıkarmak için fırsat kollayan Kürtçü dernekler, 1920'lerden sonra birer birer kapanır; üyeleri Suriye'ye kapağı atar. Bugüne kadar üzerinde pek konuşulmayan, bir başka deyişle karanlıkta kalan Azadi Örgütü 1923 yılında, Erzurum'da eski Hamidiye Alaylarının subayları ve eşraftan kimilerinin girişimiyle örgütlenirler. 

Örgüt ilk kongresini 1924, ikincisini de 1925'te yapar. Amaç geniş çaplı bir isyana kalkışmaktır. Şeyh Seyit gibi din adamlarının halk üzerinde etkisini keşfeden örgüt bunları birer ikişer devşirmeye başlar.

Bunun sonucunda 1927'de bölgede Şeyh Sait isyanı görülür. Aynı yıl Türkiye'den kaçan siyasi Kürtçüler Hoybun Cemiyetini kurar. Cemiyetin temeli İngiltere'nin denetiminde Irak'ta atılır ve 5 Ekim 1927 tarihinde, Lübnan'ın Bilhamdun kasabasında, Taşnak Ermenilerinin de geniş katılımıyla kurulur. Cemiyet, Türkiye'de büyük bir isyan çıkarmak için kolları sıvar. Sonunda Ağrı bölgesinde düşlerini kurduğu isyan patlak verir. Gerek Fransa, Hatay sorununda bir adım öne geçmek, gerekse de İran, Azerbaycan'daki Türklerin Türkiye'yle bağını kesmek için Kürtçülük isyanlarını desteklerler.